Δευτέρα, 31 Ιανουαρίου 2011

Σχέσεις Κλήρου καί Λαοῦ

Σχσεις Κλρου κα Λαο


Ἐγκύκλιος τοῦ Μακαριστοῦ Ἀρχιεπισκόπου Ἀθηνῶν καὶ Πάσης Ἑλλάδος κυροῦ Χριστοδούλου.


01/01/1999

γαπητο μου Πατρες,

Πολλκις μχρι τρα σς χω πισημνει τν νγκην τς πιβαλλομνης προσοχς σ ,τι φορ στς σχσεις σας μ τ πομνι σας, δηλαδ τ λα μας, πο προσρχεται στν κκλησα μ πθο κα πστη, ναζητντας παρηγορα κα στηριγμ. Ο λαϊκο δελφο μας δν εναι λογο πομνιο, οτε μες ς κληρικο θεωρομεθα τι ποτελομε ξεχωριστ προνομιοχο τξη μσα στν κκλησα τεταγμνη ν κμεταλλεεται ν χρησιμοποιε πρς διον φελος τ λαϊκ στοιχεο. Εμεθα βεβαως ποιμνες κα διδσκαλοι το λαο, λλ' ατ δν μς παρχει τ δικαωμα ν συδοτομε ναντι ατο, οτε ν τ μεταχειριζμεθα μ περιφρνηση κα λαζονεα.

Γι' ατ κα εναι παρδεκτο τ φαινμενο κποιων κληρικν ο ποοι συμπεριφρονται μ πρεπ κα βναυσο κα ταμ τρπο πρς τος λαϊκος δελφος, μ ποτλεσμα ν δημιουργονται προβλματα πο κθτουν τν κκλησα κα προκαλον νοτε τ δημσιο ασθημα, πειδ ο κληρικο φελουμε ν συμπεριφερμεθα πντοτε ς Πατρες κα οδποτε ς ταμο προϊστμενοι κα πηρμνοι κυραρχοι. Εναι δ προφανς πνευματικ ζημα πο προρχεται π μι ττοια διαγωγ στς ψυχς τν λαϊκν, πο ντ στν κκλησα ν συναντσουν τν κατανηση κα τν γπη, συναντον νοτε τν διοτροπα κα τν ποδοκιμασα μ δικ μας εθνη.

Κα βεβαως κανες δν σχυρζεται τι θ πρπει ν γνονται νεκτς ξισεις προπετες κα πιδιξεις τινς τν λαϊκν νρμοστες, πο εναι ξω π τ ρια τς τξεως κα σοβαρτητος, μως κα σ' ατς κμη τς περιπτσεις πιβλλεται π μρους σας ντιμετπιση τς καταστσεως ν φρει τν σφραγδα τς επρεπεας κα πευθυντητος. πειδ, λοιπν, εναι νγκη ν διορθωθον μερικ πργματα, παραθτω ν συνεχείᾳ ρισμνες περιπτσεις που πιβλλεται ν προσξετε στε ν διορθωθον μερικ κακς κεμενα.

προσλευση νοριτν στ Γραφεο το .Ναο πρς ξυπηρτησν των πρπει ν γνεται πντοτε φορμ γι πνευματικ των φλεια κα ποτ γι σκανδαλισμ των. εγνεια μ τν ποαν τος ποδχεσθε, λλ κα ταχτητα στν ξυπηρτησ των εναι σημαντικ ζητματα πο δν πρπει ν παραθεωρετε. Κα ταν κμη πρχει πρβλημα στν διεκπεραωση κποιας ποθσεως, καλ κα ελικρινς ξγηση περ το λγου τν λγων πο μποδζουν τν ταχεα πλυση το προβλματος εναι ρκετ γι ν προλβουν τν κδλωση ργς παρεσκεας κα λλων δυσμενν σχολων σ βρος σας. Κα ββαια μλις εναι νγκη ν π τι δν δικαιολογεσθε ποτ ν μιλετε μ προπτεια κα μπθεια πρς τος νθρπους πο καταφεγουν σ σς. Κθε ττοια περπτωση κρημνζει στς ψυχς τν δελφν μας τ κρος τς ερωσνης κα προδδει λλειψη σεβασμο κα τιμς πρς τος ν Χριστ δελφος.

Συναφς εναι κα τ ζτημα το ραρου λειτουργας το Γραφεου. Δν μπορε κατ τς ργσιμες κα μλιστα τς πογευματινς ρες ν εναι κλειστ τ Γραφεο, κα ο νθρωποι ν προσρχονται γι ξυπηρτηση κα ν μ βρσκουν καννα. πιβλλεται στν πνακα νακοινσεων ξω το Ναο ν ναγρφονται ο ρες λειτουργας το Γραφεου κα ν τηρονται.

π μρους σας τυχν ρνηση τελσεως μις εροπραξας, συνθως μις Παρακλσεως, ν συνεχείᾳ τς Θ. Λειτουργας μετ π λλην κοπιδη νασχλησ σας, ν εναι δυνατν ν θεωρηθ δικαιολογημνη, μως νδεχομνως πογοητεει τν πιστ, πο κενη τν ρα χει νγκην ν πικαλεσθ τ συμπαρστασ σας στν ντιμετπιση κποιου σοβαρο προβλματς του.

Τ γνωρζω τι χετε κα σες τ ρια τς ντοχς σας. μως σ ττοιες περιπτσεις δν θ πρπει ν παραιτεσθε εκολα κα ν παραπμπετε τν νορτην σας σ λλην μρα κα ρα, πειδ εσθε κουρασμνοι. Κνετε πιστρτευση τν δυνμεν σας κα ξυπηρετσατε τν πιστ πο καταφεγει σ σς μ τν λπδα τι θ λβει δναμη δι τς προσευχς κα δεσεως πρς ρσιν το βρους το σταυρο του.

ταν ποχρενεσθε ν κνετε συστσεις παρατηρσεις στ κκλησασμα φροντστε ν μ μιλτε ργισμνοι, οτε ν κθτετε τος νθρπους. Μα παρατρηση γι ν "πισει" πρπει ν γνεται μ σεμντητα κα πειθ, ποτ μ προσβλητικ λγια κα ποτ γι ν θξει τος νθρπους. εγνεια ποχρενει κα φρνει τ ποθητ ποτελσματα, ν ργλη κα χωρς λεγχο τν φρσεων παρατρηση δηγε σ ντθετα ποτελσματα. Ενητον εναι τι ποτ δν φρνουμε στ λγο μας ποθσεις πο φορον συγκεκριμνους νθρπους, οτε λνουμε τς διαφορς πο μπορε ν χουμε μ κποιον ναφροντας στ κρυγμα σ νακονωση π το μβωνος τς ραας Πλης τν περπτωση πο μς πασχολε.

Τ διο σχει κατ καννα κα στς περιπτσεις κατ' δαν συζητσεως. Μπορε ν εμεθα αστηρο κα δκαιοι στ λγια μας, λλ ποτ δν δικαιομεθα ν εμεθα πρεπες βριστικο πιπλαιοι λγοντες τν τελευταο λγο πρτο. παρρησα κα ελικρνεια εναι ρετς, λλ ατς ξιοποιονται μνον ν χρησιμοποιονται ρθ.

Τ μικρ παιδι πο τυχν κλαυθμυρζουν κατ τν ραν τς . κολουθας δν πιτρπεται ν ποπαρνετε, οτε ν μιλτε προσβλητικ στς μητρες των. Κα λλοτε σς επα ν θεωρετε ελογαν Θεο τν παρουσαν μικρν παιδιν στν κκλησα. Σκεφθετε κμη τν κπον τν μητρων πο τοιμζουν τ μικρ των κα τ φρνουν στν κκλησα. Κα ντ ν συναντσουν κατανηση κα νθρρυνση, συναντον τν δημσια μλιστα ποδοκιμασα το ερως. Δν χλασε κσμος ἐάν να νπιο κλαει γι λγο. Διδξατε κα τος πιστος νορτες σας ν νχονται τ μικρ παιδι, κα νθαρρνατε τς νεαρς μητρες πο τ φρνουν. Εναι ξιες πανου κα χι τιμωρας.

Μθετε ν τιμτε τος πιστος πο προσρχονται ν κοινωνσουν μ τ ν τος κοινωνετε στν ρα πο πρπει κα μπροστ στν ραα Πλη στω στν Σολα. Εναι παρδεκτο ν τος παραπμπετε στς διπλανς θρες ς ἐάν πρκειται γι πρεργο, ν ατ στιγμ εναι κορυφαα στ Θ. Λειτουργα.

ταν πισκπτεσθε νορτες σας στ σπτια των ν εσθε προσεκτικο στς κφρσεις σας κα στν λη συμπεριφορ σας. Προσχετε τ λγια σας, πο πρπει ν εναι "λατι ρτημνα". Σς τιμον ο νορτες σας μ τ ν σς προσκαλον ν μπτε στ σπτι των. Τιμσατ τους κα σες μ τν ψογη π πσης πψεως διαγωγ σας, ποα π πλον φελει ν εναι κα διδακτικ.

Μ πλνετε ποτ τ χρι σας ζητντας μοιβ γι τν προσευχ πο κνατε πρ γεας κποιου νορτου σας, γι κποιο μυστριο πο τελσατε. κθε νορτης ν θλει θ σς δσει μνος του. Μ παιτεται σες μοιβ. Ατ κθτει κα σς κα τν κκλησα. Ο πιστο μας εναι φιλτιμοι κα δν ποφεγουν ν δσουν να φιλοδρημα. λλο εναι ατ, κα λλο πατηση συγκεκριμνου ποσο κα μλιστα σοβαρο γι να γμο μα βπτιση. Πολλο πιστο χουν γανακτσει μ τς ξισεις πο προβλλουν γι μοιβ μερικο τακτοι, πο κθτουν λους.

Δστε τς δουσες δηγες γι καλ συμπεριφορ πρς τος νορτες κα στος κ.κ. πιτρπους σας, τος ψλτες κα δως τος νεωκρους. Πολλο ξ ατν σς κθτουν ταν δν ξρουν πς πρπει ν μιλον στν κσμο. Μθετ τους ν σβονται τ λα κα ταν κμη χρειζεται ν κμουν συστσεις ν εναι επρεπες κα εγενικο. Δν δικαιολογεται π. χ. τ ν μαλνει τν κσμο κ. πτροπος ν μιλε αθαδς πρς τς γυνακες νεωκρος . Εναι σοβαρ ζτημα ατ κα πρπει ν τ προσξετε. κενοι συδοτον, λλ σες "πληρνετε".

Ν μοιρζετε σες τ ντδωρο στος νορτες σας μετ τ πρας τς Θ. Λειτουργας κα ν μ φνετε τ καθκον ατ στος κ.κ. πιτρπους. διανομ το ντιδρου παρχει στος μν πιστος τ δυναττητα ν λβουν ελογα δι χειρς το λειτουργο ερως των, σ σς δ τν εκαιρα ν λθετε σ μεση παφ κα πικοινωνα μ τος πιστος τς κκλησας σας. δοκιμασμνη περα χει ποδεξει τι ο πιστο ρχονται π τ πλαϊν κλτη κα φεγουν π τ κεντρικ. Τν εκαιρα ατ μ τν χνετε π μι πιπλαιη κτμηση το πργματος.

ταν πρκειται ν πευθυνθτε π το μβωνος πρς τ κκλησασμα γι νακοινσεις γι περιφορ δσκου γι ρισμνο σκοπ φελετε ν προσχετε πς μιλτε. Ποτ δν μαλνουμε τν κσμο κα δν μιλομεν ς ξουσαν χοντες λλ παρακλητικ κα σεμν. Στς νακοινσεις ν εσθε σαφες κα λιγλογοι. Κθε φορ χρειζεται ν σκπτεσθε τ πρπει ν πτε, πο ν εναι νλογο πρς τν σκοπν τς νακοινσεως.

Στ κρυγμα δν χρειζεται ν κνετε τν εσαγγελα το Θεο, οτε ν λγχετε συστηματικ τος κροατς σας. λεγχος χει ββαια θση στ λγο, λλ πρπει ν εναι ξαρεση κα χι κανν. κθε κκλησιαζμενος καθς εναι κουρασμνος π τ ζω χει νγκην ν γνωρσει τν εσπλαχνα το Θεο κα χι τν κδκησ του. Ν σκπτεσθε τς δικς σας μαρτες κα τι κα σες κα λοι μας " ν τ ατ κρματι σμν " στε ν δεχνετε πιεκεια στ λθη τν λλων, πως θ θλατε κα ο λλοι ν δεχνουν τ διο γι τ δικ σας λθη.

Τος νους πο ρχονται στν . Να σας ν φροντζετε ν τος γνωρσετε κα ν τος δεχνετε πσο σς κανοποιε παρουσα των. Συνθως ο μεγαλτεροι στν λικα π τος πιστος χουν τν τση ν σχολιζουν δυσμενς τος νους ετε γι τν μφεσ των, ετε γι τ στση των, πο μπορε νοτε ν μν εναι πρπουσα, κατοι τ παιδι γενικς σβονται περισστερο π μς τ θεα. Δν θ ταν σχημο ἐάν φιερνατε κποια κηργματ σας στν τρπο ποδοχς τν νων στν κκλησα κα στν νοχ πο πρπει ο παληο χριστιανο ν δεχνουν σ' ατος, στε ν τος νθαρρνουν ν ασθνονται πς βρσκονται σ οκεο κα χι χθρικ γι' ατος περιβλλον.

ταν κηρττετε διδσκετε τος πιστος σας φροντσατε ν τος μεταδδετε τ γνσια διδαχ κα χι δικ σας ποκειμενικ φρονματα πο μπορε ν μν εναι σμφωνα μ τ γραμμ τς κκλησας. Δν εσθε νεξρτητοι π τν κκλησα κα τν πσκοπ σας, οτε δικαιοσθε ν περντε στν κσμο τ δικ σας γραμμ λλ τ γραμμ τς κκλησας. Μερικο ερες π περβλλοντα μν λλ' ο κατ' πγνωσιν ζλο λγουν πργματα πο ξπτουν προκαλον φανατισμος κα ντιπαλτητες μεταξ τν χριστιανν τν πιστν μ τν κκλησιαστικ ρχ, πργμα τοπο. Σ' ατν τν περπτωση, ποιος εναι ββαιος γι' ατ πο λγει θλει ν π ς προσλθη προηγουμνως στν . ρχιεπισκοπ κα ς διαλεχθ μ ρμδια πρσωπα μ παρρησαν δι ν λβει τς κατλληλες παντσεις.

συνεργασα σας μ τος κ.κ. πιτρπους σας πρπει ν κινεται στ πλασια τς γπης, τς εθνης κα τς προωθσεως τν καλς νοουμνων συμφερντων το . Ναο σας. Μ διδσκετε τος λαϊκος συνεργτες σας ν σεβον πρς τ κκλησασμα ν φωνασκον, λλ ν πιβλλουν τν τξη μ επρπεια κα κοσμιτητα. Μν εσθε πρσεκτοι στ διοκηση το Ναο κα στ διαχεριση το ερο χρματος, διτι περα μαρτυρε τι πολλκις ττοιες προσεξες πεκαλφθησαν στερα π καταγγελες πο καμαν ο λαϊκο συνεργτες σας. Μ πφτετε στ μτια των, λλ ν κραττε τν ξιοπρπειν σας σ λα τ ζητματα.

Τ διο σχει κα γι τς σχσεις σας μ τος εροψλτες κα νεωκρους. Μ πιτρπετε σ καννα χριν οκειτητος στεϊσμο ν σς μεινει, λλ κα σες μ μεινετε καννα κα φροντσατε ν κινεσθε μσα στ ρια τς επρεπεας. Μ μιλετε ποτ σκωπτικ πρς ατος οτε ν στειεεσθε περβολικ. ερατικ σας διτης δν σς πιτρπει ν ξεπερντε μερικ ρια εροπρεπεας. Περιττν ββαια εναι ν σς τονσω τι δν δικαιολογεσθε ν μ μιλτε στος συνεργτες σας, πειδ χετε κποια διαφορ μαζ των. Θυμηθτε τ λγει Κριος γι τν προσφροντα τ δρον του στ Να κα νθυμομενον τι χει νοικτ διαφορ μ τν πλησον του. (πρβλ. Ματθ. Ε´, 23, 24). λλο εναι τ ν θλετε ν τηρσετε ποστσεις γι παιδαγωγικος λγους, κα λλο ν κτθεσθε μ κδηλσεις καττερες το κρους σας.

Ο οκεοι σας δικαιονται πρτοι ν πολαμβνουν τς γπης σας. Τοτο ββαια εναι σχετο μ τν νμειξ των στν διοκηση το Ναο σας. Οτε πρεσβυτρα οτε τ παιδι σας πρπει ν χουν θρρος κα ν ρυθμζουν στ νομ σας ζητματα το Ναο τς νορας σας. Νας χει θεσμοθετημνα ργανα διοικσεως πο χουν τν εθνη γι τ διοκηση κα διαχεριση. λοι ο λλοι ναμειγνονται μνον ν κληθον κα μσα στ πλασια πο θ τος ρσετε.

Μ χετε μεγλες οκειτητες πρς τς γυνακες γι ν μ παρεξηγηθτε. κσμος εναι κακς κα παρακολουθε τ πντα. Ο θρησκευμενες γυνακες δν εναι μοιρες κακν, κα διβολος δν κοιμται. Προσχετε μ μπλεχθτε σ περιπτεια πο κα τν ψυχ σας θ βλψει κα τ κρος σας θ θξει.

Ο λαϊκο εναι δελφο μας κα δικαιονται ν μετχουν στ τς νορας. Ο κληρικολαϊκς συνξεις πρπει ν νισχυθον γι ν κονε ο νορτες σας τ ργα πο πιτελετε. Ζεστνετ τους μ τ νδιαφρον σας. Κα ν κμη χουν κποιες ντιρρσεις γι τ ργα το Ναο, χετε τν πομον ν τος δδετε ξηγσεις μ νηφαλιτητα. Τος κερδζετε.

συμμετοχ τν λαϊκν στ λειτουργικ ναγννηση ξαρτται π σς. πιμενατε ν λγουν λοι μαζ τ "Πιστεω" κα ττερ μν", μιλστε τους γι τ νημα τς Θ.Λειτουργας. Φροντσατε ν κνετε κηργματα κατηχητικ κα νημερωτικ. κσμος διψει ν μθει πργματα τς θρησκεας πο γνοε. τσι κεντρζετε τ νδιαφρον του κα συμβλλετε στν ναγννηση τς λατρεας μας.

Τατα σς γραψα ν τ ξιοχρέῳ μερμν μου γι τ διαφλαξη τν καλν σας σχσεων μ τος λαϊκος δελφος. Παρακαλ ν προσξετε σον πρπει τ γραφμεν μου κα ν συμμορφωθετε πρς ατ. δ χρις το Κυρου μας ν εναι μαζ σας.

† Ο ΑΡΧΙΕΠΙΣΚΟΠΟΣ