Πέμπτη, 31 Μαρτίου 2011

Ο Γάμος ως αλληλοσυμπλήρωση

Ο Γάμος ως αλληλοσυμπλήρωση



Απόσπασμα από το βιβλίο «Ορθόδοξη Κατήχηση», του Σεβασμιωτάτου Μητροπολίτου Γόρτυνος και Μεγαλοπόλεως κ.κ. Ιερεμίου (Φούντα).


Ποιος είναι ο σκοπός του Γάμου κατά την Εκκλησία;

Η αλληλοσυμπλήρωση και η αλληλοβοήθεια. Η καλύτερα ο σκοπός του Γάμου είναι σωτηριολογικός. Ο ένας συμπληρώνοντας τον άλλο να τον βοηθάει για την σωτηρία του. Αλλά, θα πει κανείς, αυτό μπορεί να το βρει καθένας γενικά και έξω από τον Γάμο. Γιατί στην ανθρώπινη κοινωνία γενικά οι ελλείψεις του ενός πρέπει κα συμπληρώνονται από τις ικανότητες του άλλου και ο ένας πρέπει να βοηθάει τον άλλο για τη σωτηρία του. Στο γάμο έχουμε κάτι το ειδικό στην σχέση του ανδρογύνου, όπως το εκφράζει και η λέξη «Γάμος»: Είναι η σαρκική ένωση των δύο που φέρνει και την τεκνογονία.

Δηλαδή, ο σκοπός του γάμου είναι η τεκνογονία;

Όχι μόνο η τεκνογονία, αλλά και η αλληλοσυμπλήρωση πρώτα. Όπως το λέει καθαρά η τρίτη ευχή του αρραβώνα, ο άνδρας και η γυναίκα αρμόζονται διά του Γάμου «εις βοήθειαν και διαδοχήν του γένους των ανθρώπων». Πρώτα η «βοήθεια» και έπειτα η «διαδοχή», η τεκνογονία δηλαδή. Δεν ορίζει η Εκκλησία μας ως κύριο σκοπό του Γάμου την τεκνογονία, γι αυτό και δεν θεωρεί ανυπόστατο ή αποτυχημένο ένα Γάμο, που δεν είχε ως συνέπεια την γέννηση παιδιών από ενδεχόμενη στειρότητα των συζύγων. Και να είναι εκ των προτέρων αυτό γνωστό, η Εκκλησία θα ευλογήσει τον Γάμο τους, που δεν θα το έκανε βέβαια αν ως μοναδικό ή κύριο σκοπό του Γάμου θεωρούσε την τεκνογονία. Την τεκνογονία ως κύριο σκοπό του Γάμου θεωρούσαν μερικοί Ιουδαίοι, σύγχρονοι του προφήτη Μαλαχία, γι’ αυτό εγκατέλειπαν την γυναίκα τους, όταν αποκτούσαν μερικά παιδιά. Και με αναίδεια έλεγαν: «Τι άλλο ζητάει ο Θεός, παρά μόνο σπέρμα» (Μαλαχ. 2,15). Εναντίον αυτής της εσφαλμένης αντίληψης του Γάμου εξανίσταται ο προφήτης Μαλαχίας και τονίζει τον στενό σύνδεσμο του άνδρα και της γυναίκας στο Γάμο, την «κοινωνία» των δύο, που δεν πρέπει ποτέ να διακόπτεται, άσχετα με την απόκτηση ή μη των παιδιών.

Η σαρκική ένωση των συζύγων δεν συνδέεται με την τεκνογονία;

Ανάμεσα στις συζυγικές σχέσεις και την τεκνογονία υπάρχει άμεσος σύνδεσμος και δεν μπορεί να το παραθεωρούν αυτό οι χριστιανοί σύζυγοι με ελαφρά συνείδηση. Με την τεκνογονία ο άνθρωπος γίνεται συνεργός του Θεού στο δημιουργικό του έργο και συναίτιος στην διαιώνιση του είδους του πάνω στη γη. Αλλά, λέει ο ιερός Χρυσόστομος, ένας μεγάλος πατέρας της Εκκλησίας μας, ο Γάμος, δηλαδή η συζυγική σχέση, δόθηκε στον άνθρωπο και για την παιδοποιία, «αλλά πολύ περισσότερο για να σβεστεί η σαρκική επιθυμία». Για την υποστήριξη μάλιστα της θέσης του αυτής επικαλείται ο ιερός πατέρας τον Απόστολο Παύλο και λέει.: «Μάρτυρας μου είναι ο Παύλος, που λέει «για τον λόγο της πορνείας καθένας ας έχει την γυναίκα του» και όχι για τον λόγο της παιδοποιίας. Και πάλιν διατάσσει να ενώνονται οι σύζυγοι με τις συζύγους τους, όχι για να γίνουν πατέρες πολλών παιδιών, αλλά τι; «Για να μη σας πειράζει ο σατανάς», τους λέει. Και παρακάτω δεν είπε, «αν επιθυμούν παιδιά», αλλά τι; «Αν δεν εγκρατεύονται ας παντρευτούν». Έτσι ο Γάμος προφυλάσσει τον άνθρωπο από την ακολασία.
Ο Χρυσόστομος πάλι λέει ότι στους παλαιούς χρόνους ο Γάμος είχε ως σκοπό όχι μόνο την αποφυγή της ακολασίας, αλλά και την αύξηση του πληθυσμού της γης. Τώρα όμως, που γέμισε η γη και η θάλασσα και όλη η οικουμένη από ανθρώπους, μία μόνο απομένει αιτία του Γάμου, η αναίρεση της ακολασίας και της ασέλγειας. Τα παραπάνω βέβαια δεν σημαίνουν ότι ο Γάμος είναι καταφύγιο για να αποφύγει ο άνθρωπος την ακολασία. Η θέση του Αποστόλου Παύλου, που μνημονεύει παραπάνω ο ιερός Χρυσόστομος, πρέπει να ερμηνευθεί σε σχέση με το θέμα που θίγεται στην επιστολή του. Γράφοντας ο Απόστολος προς Κορινθίους την πρώτη του επιστολή αντιμετωπίζει το πρόβλημα της πορνείας, που συνέβαινε πολύ στην Κόρινθο μεταξύ των ειδωλολατρών, και συνιστά στους χριστιανούς την αποφυγή της. Γιατί κατά τον Απόστολο οι σαρκικές σχέσεις επιτρέπονται μόνο μεταξύ των συζύγων. Αποκρούοντας, λοιπόν, ο Απόστολος όπως και όλοι οι εκκλησιαστικοί άνδρες, την πορνεία, που γεννάει η σαρκική επιθυμία, υποδεικνύουν ως μόνη επιτρεπτή διέξοδο τον Γάμο, μέσα στον οποίο μόνο επιτρέπονται οι σαρκικές σχέσεις. Τονίζοντας όμως οι άγιοι Πατέρες τον Γάμο ως ιερό Μυστήριο, που έχει σκοπό να βοηθήσει τους συζύγους να πετύχουν δι’ αυτού του τρόπου της ζωής την σωτηρία τους, προχωρούν στην απόλυτη σύνδεση των συζυγικών σχέσεων με την τεκνογονία, που είναι καρπός των σχέσεων αυτών. Και πραγματικά ο στόχος, στον οποίο πρέπει να κατευθύνονται οι πιστοί και μέσα στον Γάμο είναι η υπερνίκηση του σαρκικού φρονήματος και η εξάσκηση της εγκράτειας.

Γιατί να εξασκεί το ανδρόγυνο την εγκράτεια και να προσπαθεί να νικάει το σαρκικό φρόνημα; Είναι αμαρτία η σαρκική επιθυμία;

Όχι! Αυτή η επιθυμία είναι φυσική και είπαμε και προηγουμένως ότι ο Γάμος δόθηκε για να ικανοποιείται η επιθυμία αυτή. Λέγουν οι άγιοι Πατέρες ότι αν δεν αμάρταναν οι πρωτόπλαστοι θα αυξάνονταν μεν, αλλά κατά παρθενικό τρόπο, κατά τρόπο που θα υπεδείκνυε η σοφία του Θεού, όπως για παράδειγμα πολλαπλασιάζονται τα φυτά κατά παρθενικό τρόπο, διά παραφυάδων. Τον Γάμο, ως σαρκική ένωση τον βλέπουμε μετά την πτώση. (Γεν. 4,1) Αυτό βέβαια δεν σημαίνει ότι ο Γάμος είναι αμαρτία. Μετά την πτώση συμβαίνει το να κρυώνουμε ή το να αρρωσταίνουμε, αλλά αυτό δεν σημαίνει ότι είναι αμαρτία το να θερμανθούμε ή το να καταφύγουμε στον γιατρό. Έτσι δεν είναι αμαρτία ο Γάμος, εκφράζει όμως την πτωτική κατάσταση του ανθρώπου, γιατί δεν είναι η παραδείσια παρθενική ζωή.




Τρίτη, 29 Μαρτίου 2011

Ο Γάμος, το Μέγα Μυστήριον

Ο Γάμος, το Μέγα Μυστήριον



Γέροντας Αιμιλιανός Σιμωνοπετρίτης
(Κήρυγμα στον Ιερό Ναό Αγίου Νικολάου Τρικάλων, 17 Ιανουαρίου 1971)


Κανείς δεν αμφισβητεί ότι η σπουδαιότερη ημέρα της ζωής του ανθρώπου, μετά από την γέννηση και την βάπτιση, είναι εκείνη του γάμου. Βεβαίως, η κοσμική λαίλαπα της εποχής μας, ανάμεσα στους θεσμούς τους οποίους προσπάθησε να συντρίψει, ήταν και το τιμιώτατο και ιερώτατο Μυστήριο του Γάμου.

Για πολλούς, ο γάμος είναι μία ευκαιρία για διασκεδάσεις και απολαύσεις. Όμως, η ζωή είναι μία σοβαρή υπόθεσις. Είναι ένας πνευματικός αγώνας, μία πορεία προς ένα τέρμα, τον ουρανό. Της πορείας αυτής κρισιμώτερο σημείο και σπουδαιότατο μέσον, είναι ο γάμος. Κανείς δεν επιτρέπεται να ξεφύγει τα δεσμά του γάμου, είτε κάνει έναν μυστικό γάμο, αφιερώνοντας τον εαυτό του εις τον Θεόν, είτε κάνει έναν μυστηριακό.

Το θέμα, το οποίο θα μας απασχολήσει σήμερα, είναι ο μυστηριακός γάμος. Θα δούμε πώς είναι δυνατόν ο γάμος να συμβάλει στην πνευματική μας ζωή, για να συνεχίσωμε το θέμα το οποίο αρχίσαμε στην προηγούμενη ομιλία μας. Ξεύρομε ότι ο γάμος είναι θεσμός συσταθείς υπό του Θεού. Είναι τίμιος, είναι «Μυστήριον Μέγα». Ο ανύπανδρος άνθρωπος, απλώς περνάει από την ζωή και φεύγει, ενώ ο παντρεμένος ζει την ζωή του.

Άραγε, γι’ αυτόν τον ιερό θεσμό του γάμου, γι’ αυτό το «Μέγα Μυστήριον», το οποίο ευλογεί η Εκκλησία μας, πώς σκέπτονται οι σύγχρονοι άνθρωποι; Υπανδρεύονται, και νομίζεις ότι ενώνονται δύο ταμεία, δύο συμφέροντα, δύο ματαιοδοξίες. Ενώνονται δύο άνθρωποι χωρίς ιδανικά, δύο μηδενικά θα λέγαμε. Διότι άνθρωποι χωρίς ιδανικά, χωρίς αναζητήσεις, δεν είναι τίποτε άλλο παρά μηδενικά.

«Παντρεύτηκα για να ζήσω την ζωή μου», ακούς συνεχώς τριγύρω σου, «και όχι για να κλεισθώ μέσα σε τέσσερις τοίχους». «Παντρεύτηκα για να γλεντήσω την ζωή μου», ακούς να λέγει ο άλλος, και παραδίδουν τα παιδιά τους, εάν έχουν κάνει παιδιά, σε κάποια ξένη γυναίκα για να μπορούν ελεύθεροι να τρέχουν στα θέατρα, στους κινηματογράφους και στις κοσμικές συντροφιές. Έτσι, το σπίτι τους γίνεται ένα ξενοδοχείο, στο οποίο επιστρέφουν το βράδυ ή μάλλον μετά τα μεσάνυκτα, μετά από την διασκέδαση, για να ξεκουρασθούν. Οι άνθρωποι είναι μέσα τους άδειοι, γι’ αυτό στο σπίτι τους νοιώθουν πραγματικό κενό. Καμιά ευχαρίστησις δεν υπάρχει εκεί και τρέχουν και γλιστρούν από εδώ και από εκεί, για να βρουν την ευτυχία τους.

Υπανδρεύονται χωρίς γνώσεις, χωρίς συνείδηση ευθύνης, διότι επιθυμούν να υπανδρευθούν ή διότι νομίζουν πως είναι απαραίτητο, για να είναι κοινωνικοί άνθρωποι. Όμως, ποιο είναι το αποτέλεσμα; Το βλέπομε καθημερινά. Τα ναυάγια του γάμου είναι γνωστά σε όλους μας. Ένας κοσμικός γάμος, όπως νοείται σήμερα, μόνον ένα χαρακτηριστικό μπορεί να έχει· ότι είναι δολοφόνος της πνευματικής ζωής του ανθρώπου. Γι’ αυτό πρέπει να νοιώσωμε ότι, αν αποτύχωμε στον γάμο μας, σχεδόν αποτύχαμε και στην πνευματική μας ζωή. Εάν επιτύχωμε στον γάμο μας, επιτύχαμε και στην πνευματική μας ζωή. Η ευτυχία ή η αποτυχία μας, η πρόοδος ή ο καταποντισμός μας στην πνευματική μας ζωή, αρχίζει από τον γάμο μας.

Επειδή, λοιπόν, είναι ένα τόσο σοβαρό θέμα, αξίζει να δούμε ποιες προϋποθέσεις χρειάζονται και ποια προετοιμασία, για να επιτευχθεί ένας ευτυχισμένος, ένας αληθινά χριστιανικός γάμος.

Για να κάνει κανείς έναν επιτυχημένο γάμο, θα πρέπει από μικρό παιδί να πάρει κατάλληλη αγωγή. Όπως το παιδί πρέπει να διαβάζει, όπως μαθαίνει να σκέπτεται και να ενδιαφέρεται για τους γονείς του ή για την υγεία του, έτσι θα πρέπει να ετοιμασθεί, για να μπορέσει να κάνει έναν επιτυχημένο γάμο.

Όμως, στην εποχή μας κανείς δεν ενδιαφέρεται να ετοιμάσει τα παιδιά για το μεγάλο αυτό μυστήριο, το οποίο θα παίξει πρωταρχικό ρόλο στην ζωή τους. Ούτε οι γονείς ενδιαφέρονται, εκτός αν εξαιρέσωμε την περίπτωση της προίκας, για την οποία, όντως, ενδιαφέρονται.

Το παιδί, από μικρό πρέπει να μάθει να αγαπά, να δίνει, να στερείται, να υπακούει. Να νοιώθει ότι είναι θησαυρός πολύτιμος η αγνότητα της ψυχής και του σώματός του, την οποίαν πρέπει να τηρεί ως κόρην οφθαλμού.

Ο χαρακτήρας του παιδιού, πρέπει να διαπλάσσεται κανονικά, για να γίνει ένας τίμιος, γενναίος, αποφασιστικός, ειλικρινής, χαρούμενος άνθρωπος και όχι ένα μισοκακόμοιρο πλάσμα που θα κλαίει συνεχώς την μοίρα του, ένα άβουλο αντικείμενο, χωρίς καμία σκέψη και δύναμη.

Από μικρό να μάθει το παιδί να ενδιαφέρεται για κάποια επιστήμη ή για ένα επάγγελμα, ώστε αύριο να είναι σε θέση να συντηρήσει την οικογένειά του ή, αν είναι κορίτσι, να βοηθήσει αν χρειασθεί. Η γυναίκα, πρέπει να μάθει να είναι νοικοκυρά και όταν ακόμη είναι μορφωμένη. Να μάθει να μαγειρεύει, να ράβει, να κεντά. Μα, θα πει κανείς, πάτερ μου, αυτά που λες είναι αυτονόητα. Ρωτήστε τους συζύγους και θα δείτε πόσες γυναίκες, όταν παντρεύονται, δεν ξεύρουν τίποτε από νοικοκυριό.

Η εκλογή, επίσης, του συντρόφου της ζωής, είναι μία υπόθεσις η οποία, όταν έλθωμε σε κατάλληλη ηλικία, δεν πρέπει να αναβάλλεται. Οπωσδήποτε, ο άνθρωπος δεν πρέπει να βιάζεται, διότι «γρήγορος γάμος, γρήγορη απελπισία», αλλά ούτε και να αναβάλλει την υπόθεση αυτή της ζωής του. Δεν πρέπει να καθυστερεί, διότι η καθυστέρησις, είναι θανάσιμος κίνδυνος για την ψυχή του. Κατά κανόνα, ο κανονικός ρυθμός της πνευματικής ζωής του ανθρώπου, αρχίζει με τον γάμο. Ο ανύπανδρος άνθρωπος, είναι σαν να ζει στον διάδρομο· δεν έχει προχωρήσει ακόμη στα δωμάτια. Οι γονείς, ας ενδιαφέρονται να έχει το παιδί κοινωνική συμπεριφορά, αλλά και να προσεύχεται, ώστε η ευλογημένη εκείνη ώρα να έρθει ως δώρο που θα στείλει ο Θεός.

Φυσικά, όταν φθάσει στην εκλογή του συζύγου, θα λάβει υπ' όψιν του και την γνώμη των γονέων του. Πόσες φορές εσείς που είσθε γονείς δεν νοιώσατε μαχαιριές να τρυπούν την καρδιά σας, όταν τα παιδιά σας δεν σας ρώτησαν για εκείνον που θα τα συντρόφευε στην ζωή τους. Η μητρική καρδιά, είναι ευαίσθητη και δεν αντέχει τέτοιο πλήγωμα. Το παιδί πρέπει να ρωτήσει τους γονείς, διότι έχουν μίαν ιδιαίτερη διαίσθηση να αντιλαμβάνονται τα πράγματα που τους αφορούν. Αυτό, όμως, δεν σημαίνει ότι ο πατέρας και η μητέρα θα πιέζουν το παιδί τους. Ας το αφήσουν να κάνει, τελικώς, ελεύθερα την εκλογή του.

Αν εξαναγκάσεις το παιδί σου στο θέμα του γάμου του, θα θεωρήσει εσένα υπεύθυνο, εάν τα πράγματα δεν πάνε καλά. Με την πίεση, δεν βγαίνει ποτέ καλό. Θα το βοηθήσεις, αλλά θα το αφήσεις να διάλεξη εκείνον που θα προτιμήσει ή εκείνον προς τον οποίον θα νοιώσει αγάπη· αγάπη, όχι λύπη ή οίκτο. Αν το παιδί σου μετά από μία γνωριμία σου λέγει, τον λυπάμαι τον κακόμοιρο, θα τον παντρευθώ, τότε να ξέρετε ότι είμαστε στα πρόθυρα ενός αποτυχημένου γάμου. Μόνον ο άνθρωπος, τον οποίον θα προτιμήσει ή θα αγαπήσει, μπορεί να σταθεί στο πλευρό του παιδιού μας. Θα πρέπει και οι δύο, ο άνδρας και η γυναίκα, να θέλουν τον γάμο τους, να ελκύεται ο ένας από τον άλλον, να θέλουν να ζήσουν μαζί αληθινά, εσωτερικά, αβίαστα. Στο θέμα αυτό δεν είναι δυνατόν να πιέζωμε τα παιδιά μας. Μερικές φορές, από την αγάπη μας, νομίζομε ότι είναι κτήματά μας, ότι είναι περιουσία μας και ότι μπορούμε να τα κάνωμε ό,τι θέλομε. Έτσι, το παιδί μας, γίνεται ένα πλάσμα ανίκανο να ζήσει στην ζωή είτε ως άγαμο είτε ως έγγαμο.

Οπωσδήποτε, θα προηγηθεί του γάμου, η γνωριμία, που είναι ένα τόσο λεπτό ζήτημα, και, όμως, το ξεχνάμε. Η γνωριμία, δεν θα πρέπει ποτέ να μας επαναπαύει, εάν δεν είμεθα βέβαιοι πως είναι αντικειμενική. Η αγάπη, δεν τυφλώνει τον άνθρωπο. Η αγάπη, του ανοίγει τα μάτια, για να βλέπει τον άλλον όπως είναι, με τα ελαττώματά του. «Παπούτσι από τον τόπο σου και ας είναι μπαλωμένο», λέει ο λαός. Δηλαδή, πάρε άνθρωπο που τον γνώρισες. Και η γνωριμία, πρέπει να είναι πάντοτε συνδεδεμένη με την μνηστεία, δηλαδή τον αρραβώνα, που είναι ένα εξ ίσου δύσκολο θέμα.

Όταν πρότεινα σε μία κοπέλα να σκεφθεί σοβαρά εάν έπρεπε να συνεχίσει τον αρραβώνα της, μου απήντησε: «Εάν διακόψω, θα με σφάξει η μητέρα μου». Αλλά αρραβώνας δεν υπάρχει, όταν δεν υπάρχει η δυνατότης να διαλυθεί. Αρραβωνιάζομαι δεν σημαίνει ότι οπωσδήποτε θα παντρευθώ. Σημαίνει, ότι δοκιμάζω εάν πρέπει να παντρευθώ τον άνθρωπο που αρραβωνιάζομαι. Αν μια κοπέλα δεν είναι σε θέση να διαλύσει τον αρραβώνα της, δεν πρέπει να αρραβωνιασθεί· ή καλύτερα, ας μην προχωρήσει στον γάμο.

Στο στάδιο του αρραβώνος, πρέπει να είμεθα πολύ προσεκτικοί, διότι έτσι θα έχωμε πολύ λιγότερες συγκρούσεις και δυστυχίες μετά τον γάμο. Ακόμη, στο διάστημα της γνωριμίας, όπως λέγει κάποιος, να κρατάς την καρδιά σου μέσα και στα δυο σου χέρια σαν να έχεις μία αρκούδα. Γιατί ξεύρετε πόσο επικίνδυνη είναι η καρδιά, η οποία μπορεί αντί να σε οδηγήσει στον γάμο, να σε οδηγήσει στην αμαρτία. Υπάρχει ενδεχόμενο, ο άνθρωπος, τον οποίον διάλεξες, να σε βλέπει σαν παιχνίδι ή σαν οδοντόβουρτσα για δοκιμή. Και μετά, εσύ θα υπομένεις την θλίψη και το κλάμα. Θα είναι πλέον πολύ αργά, διότι ο άγγελός σου, θα έχει αποδειχθεί ότι ήταν φτιαγμένος από λάσπη.

Μη διαλέξεις άνθρωπο που σπαταλά τις ώρες του στις λέσχες, στις διασκεδάσεις, στα ταξίδια και στις πολυτέλειες. Ούτε αυτόν που θα ανακαλύψεις ότι κάτω από τα λόγια της αγάπης του, κρύβει εγωισμό. Μη διαλέξεις ως γυναίκα σου εκείνη που μοιάζει με μπαρούτι και, μόλις της πεις κάτι, αρπάζει φωτιά. Δεν κάνει για σύζυγός σου.

Ακόμη, όταν θέλεις να κάνεις έναν πραγματικά επιτυχημένο γάμο, μην πλησιάζεις εκείνη την νέα ή τον νέο, που δεν μπορεί να εγκαταλείψει τους γονείς του. Είναι σαφής η εντολή του Χριστού: «Δια τούτο καταλείψει άνθρωπος τον πατέρα αυτού και την μητέρα και προσκολληθήσεται προς την γυναίκα αυτού». Όταν βλέπεις τον άλλον προσκολλημένο στην μάνα ή στον πατέρα, όταν βλέπεις ότι τους ακούει με το στόμα ανοικτό και ότι είναι έτοιμος να κάνει ό,τι πει ο πατέρας και η μάνα, φύγε μακριά. Είναι ένας άρρωστος συναισθηματικά, ένας ανώριμος ψυχικά άνθρωπος και δεν θα μπορέσεις να κάνεις μαζί του οικογένεια, θα πρέπει να έχει λεβεντιά αυτός τον οποίον θα κάνεις σύζυγό σου. Αλλά πώς μπορεί να έχει λεβεντιά, εάν ακόμη δεν έμαθε, δεν κατάλαβε, δεν χώνεψε ότι το σπίτι του ήταν η γλάστρα στην οποία τον έβαλαν, για να τον βγάλουν κατόπιν και να τον φυτέψουν κάπου άλλου;

Επίσης, όταν πρόκειται να διαλέξεις τον άνθρωπο της ζωής σου, πρόσεξε μήπως είναι κλειστός τύπος, οπότε δεν έχει φίλους. Αν σήμερα δεν έχει φίλους, αύριο θα δυσκολευθεί πολύ να έχει εσένα ως φίλο και σύζυγο.

Πρόσεξε τους γκρινιάρηδες, τους παραπονιάρηδες, τους μελαγχολικούς, που μοιάζουν με κλαψοπούλια. Πρόσεξε εκείνους που συνεχώς παραπονούνται: «Δεν με αγαπάς, δεν με καταλαβαίνεις». Κάτι σε αυτά τα πλάσματα του Θεού δεν πηγαίνει καλά. Πρόσεξε, ακόμη, τους φανατικούς και τους θρησκόληπτους. Όχι τους θρησκευόμενους, αλλά τους θρησκόληπτους, οι οποίοι ταράσσονται για ασήμαντα πράγματα, όλα τους φταίνε και είναι υπερευαίσθητοι. Πώς θα μπόρεσης να ζήσεις με έναν τέτοιον άνθρωπο; Θα είναι σαν να κάθεσαι πάνω σε αγκάθια.

Ακόμη, πρόσεξε εκείνους που βλέπουν τον γάμο σαν κάτι το κακό, σαν μια φυλακή. Εκείνους που λένε: «Μα, δεν σκέφθηκα ποτέ στην ζωή μου τον γάμο».

Πρόσεξε και κάτι ψευτοχριστιανούς, που βλέπουν τον γάμο σαν κάτι το χαμηλό, σαν αμαρτία, που χαμηλώνουν αμέσως τα μάτια τους, όταν ακούσουν κάτι σχετικό με τον γάμο. Εάν παντρευθείς έναν τέτοιο, θα είναι αγκάθι για σένα, φόρτωμα για το μοναστήρι του, αν καλογερέψει.

Πρόσεξε όσους νομίζουν ότι είναι τέλειοι και δεν βρίσκουν στον εαυτό τους κανένα ελάττωμα, ενώ στους άλλους βρίσκουν συνεχώς ελαττώματα. Πρόσεξε όσους νομίζουν ότι είναι «οι εκλεκτοί του Θεού», και μπορούν να αναμορφώσουν όλον τον κόσμο.

Να προσέξεις και ένα σοβαρό θέμα, το κληρονομικό. Να γνωρίσεις καλά τον πατέρα, την μάνα, τον παππού, την γιαγιά, τον θείο. Ακόμη, να υπάρχουν οι στοιχειώδεις υλικές προϋποθέσεις.

Προ πάντων, όμως, να προσέξεις την πίστη του ανθρώπου. Έχει πίστη; Έχει ιδανικά ο άνθρωπος, τον οποίον σκέπτεσαι να κάνεις σύντροφο της ζωής σου; Αν ο Χριστός γι’ αυτόν δεν σημαίνει τίποτε, πώς θα μπόρεσης να μπεις εσύ στην καρδιά του; Εάν δεν μπόρεσε να εκτιμήσει τον Χριστόν, έχεις την εντύπωση πως θα εκτιμήσει εσένα; Λέγει στον άνδρα η Αγία Γραφή, η γυναίκα σου να είναι «γυνή διαθήκης σου», δηλαδή της πίστεώς σου, της θρησκείας σου, να είναι αυτή που θα σε συνδέει με τον Θεόν. Τότε μόνον μπορείς να κάνεις, όπως λέγουν οι Πατέρες της Εκκλησίας μας, έναν γάμο «μετά γνώμης του επισκόπου», δηλαδή με έγκριση εκκλησιαστική και όχι με τυπική άδεια.

Προηγουμένως, συζήτησε με τον πνευματικό σου. Εξέτασε μαζί του το κάθε τι και εκείνος θα σταθεί πλάι σου σαν πραγματικός φίλος και όταν φθάσετε στο ποθούμενο τέρμα, τότε πλέον ο γάμος θα είναι για σένα ένα δώρο του Θεού. Θα είναι ένα χάρισμα, διότι «έκαστος ίδιον χάρισμα έχει». Στον καθένα μας, ο Θεός, δίνει το δικό του χάρισμα. Στέλνει τον έναν στον γάμο και τον άλλον στην παρθενία. Όχι ότι ο Θεός κάνει την εκλογή λέγοντας: «εσείς να πάτε από εδώ και εσείς από εκεί», αλλά εκείνο που διαλέγει η καρδιά μιας, για εκείνο μας δίνει ο Θεός το θάρρος, το κουράγιο, την δύναμη, για να το φέρωμε εις πέρας.

Αν έτσι διαλέξετε τον άνθρωπό σας, τότε ευχαριστήσατε τον Θεόν. Συνδέστε τον με τον πνευματικό σας. Αν δεν έχετε, διαλέξτε και οι δυο έναν πνευματικό, ο οποίος θα είναι ο Γέροντάς σας, ο πατέρας σας, εκείνος που θα σας θυμίζει και θα σας δείχνει τον Θεόν.

Θα έχετε πολλές δυσκολίες στην ζωή. Τα ερωτηματικά θα έρχονται βροχή. Οι μέριμνες, θα σας περικυκλώνουν και θα βλέπετε συχνά πυκνά την χριστιανική σας ζωή να γίνεται δύσκολη. Μην ανησυχείτε. Ο Θεός θα βοηθήσει. Εσύ κάνε εκείνο που περνάει από το χέρι σου. Μπορείς να μελετήσεις πέντε λεπτά την ήμερα; Μελέτησε. Μπορείς να προσευχηθείς πέντε λεπτά την ημέρα; Προσευχήσου. Και αν δεν μπορείς πέντε, προσευχήσου δύο. Τα υπόλοιπα είναι υπόθεσις του Θεού.

Όταν βλέπεις στον γάμο σου δυσκολίες, όταν βλέπεις την πνευματική σου ζωή να μην προχωρεί, μην απελπίζεσαι. Ούτε, όμως, να αρκείσαι σε εκείνα που κέρδισες. Ύψωσε την καρδιά σου στον Θεόν. Μιμήσου εκείνους που έχουν δώσει τα πάντα σε αυτόν και κάνε ό,τι μπορείς για να τους μοιάσεις, έστω και με την λαχτάρα της καρδιάς σου. Την πράξη, άφησέ την στον Χριστό. Όταν εσύ προχωρήσεις έτσι, θα νοιώσεις, αληθινά, ποιος είναι ο σκοπός του γάμου. Αλλιώς, όπως ο τυφλός περιπλανιέται, έτσι και συ θα περιπλανιέσαι μέσα στην ζωή.

Ποιος είναι λοιπόν ο σκοπός του γάμου; Θα σας αναφέρω τρεις κύριους σκοπούς. Πρώτον, ο γάμος είναι μία πορεία πόνου. Η συντροφιά του άνδρα και της γυναίκας, ονομάζεται συζυγία, δηλαδή, κάτω από τον ίδιο ζυγό σηκώνουν κοινό φορτίο. Ο γάμος, είναι συμπόρευσις και συγκλήρωσις στον πόνο, βεβαίως και στην χαρά. Αλλά, συνήθως, οι έξι χορδές της ζωής μας, χτυπούν πένθιμα και η μία μόνον χτυπάει χαρούμενα. Θα πίνουν ο άνδρας και η γυναίκα από το ίδιο ποτήρι της τρικυμίας, της θλίψεως, της αποτυχίας. Κατά την τέλεση του μυστηρίου του γάμου, ο ιερεύς δίνει στους νεόνυμφους να πιουν από το ίδιο ποτήρι, το οποίο ονομάζεται «κοινόν ποτήριον», γιατί μαζί θα σηκώσουν τα βάρη του γάμου. Ονομάζεται και «ένωσις» το ποτήρι αυτό, διότι ενώνονται για να σηκώσουν μαζί χαρές και πόνους.

Όταν παντρεύονται δυο άνθρωποι, είναι σαν να λένε: «Μαζί θα προχωρήσωμε, χέρι-χέρι, και στα ευχάριστα και στα δυσάρεστα. Θα περάσωμε ώρες σκοτεινές, ώρες θλίψεων γεμάτες από βάρη, ώρες μονοτονίας. Αλλά, μέσα στην βαθιά νύκτα, πρέπει να δείχνωμε ότι πιστεύομε στον ήλιο και στο φως». Ω, αγαπητοί μου, ποιος μπορεί να πει ότι δεν περνάει δύσκολες στιγμές στην ζωή του;

Όμως, δεν είναι μικρό πράγμα να ξεύρεις ότι στις δύσκολες στιγμές σου, στις αγωνίες σου, στους πειρασμούς σου, θα κρατάς στο χέρι σου ένα άλλο αγαπημένο χέρι. Η Καινή Διαθήκη λέγει, ότι θα πόνεσει κάθε άνθρωπος, προ πάντων ο εις γάμον ερχόμενος. «Λέλυσαι από γυναικός;» ερωτά ο απόστολος Παύλος. Είσαι δηλαδή ανύπανδρος; «Μη ζήτει γυναίκα· εάν δε και γήμης, ουχ ήμαρτες». Εάν παντρευθείς, δεν έχεις αμαρτία. «Και εάν γήμη η παρθένος, ουχ ήμαρτε· θλίψιν δε τη σαρκί έξουσιν οι τοιούτοι. Εγώ δε υμών φείδομαι». Από την στιγμή που παντρεύεσαι, να θυμάσαι, λέγει, ότι θα πονέσεις πολύ, θα υποφέρεις, η ζωή σου θα είναι ένας σταυρός, αλλά ανθισμένος σταυρός, θα έχει και τις χαρές του και τα χαμόγελά του και τις ομορφιές του. Όταν πάλι περνάς λιακάδες στην ζωή σου, να θυμάσαι τα λουλούδια που κρύβουν έναν σταυρό. Έτσι και στην δική σου λιακάδα, ξαφνικά, μπορεί να βγει ένας σταυρός.

Δεν είναι γλέντι η ζωή, όπως νομίζουν μερικοί που οδηγούνται στον γάμο και ύστερα πέφτουν από τον ουρανό στην γη. Ο γάμος, είναι μια πλατειά θάλασσα που δεν ξεύρεις τι θα σου βγάλει. Παίρνεις τον άνθρωπο, που τον διάλεξες με φόβο και τρόμο και με πολλή προσοχή, και ύστερα από έναν χρόνο, από δύο χρόνια, από πέντε χρόνια ανακαλύπτεις πως σε κορόιδεψε.

Είναι νοθεία του γάμου να πιστεύωμε ότι ο γάμος είναι δρόμος, στον οποίον πρέπει να ζητήσωμε την ευτυχία μας, την άρνηση του σταυρού. Χαρά του γάμου, είναι ο άνδρας και η γυναίκα να βάζουν και οι δυο τους ώμους τους και να προχωρούν μαζί στις ανηφοριές της ζωής. «Δεν έχετε υποφέρει; Δεν έχετε αγαπήσει», λέγει ένας ποιητής. Μόνον εκείνος που υποφέρει, μπορεί πραγματικά να αγαπήσει. Γι’ αυτό η θλίψις, είναι απαραίτητο στοιχείο του γάμου. «Ο γάμος», λέγει κάποιος αρχαίος ποιητής και φιλόσοφος, «είναι ένας κόσμος που τον ομορφαίνει η ελπίδα και τον ενδυναμώνει η δυστυχία». Όπως μέσα στην φωτιά αποδεικνύεται το ατσάλι, έτσι ακριβώς και ο άνθρωπος χαλκεύεται στον γάμο, στην φωτιά των δυσκολιών. Όταν βλέπεις τον γάμο σου από μακριά, όλα σου φαίνονται μέλι-γάλα, όλα σου χαμογελούν. Όταν πλησιάσεις, τότε θα δεις πόσες σκληρές στιγμές κρύβει.

«Ου καλόν είναι τον άνθρωπον μόνον είναι», λέγει ο Θεός, γι’ αυτό έβαλε πλάι του έναν σύντροφο, έναν βοηθό για όλες τις στιγμές της ζωής του, ιδίως για τους αγώνες της πίστεως· διότι, για να μπορέσεις να κράτησης την πίστη σου, πρέπει να πονέσεις πολύ. Την χάρη Του, την στέλλει σε όλους μας ο Θεός. Την στέλλει, όμως, όταν εμείς είμεθα πρόθυμοι να υπομένωμε και να υποφέρωμε. Μερικοί, μόλις δουν τα εμπόδια, το βάζουν στα πόδια. Ξεχνούν και τον Θεόν και την Εκκλησία. Αλλά η πίστης, ο Θεός, η Εκκλησία δεν είναι πουκάμισο, που το βγάζομε μόλις ιδρώσωμε.

Ο γάμος, λοιπόν, είναι μία πορεία μέσα σε θλίψεις και σε χαρές. Όταν σου φαίνονται πολύ δύσκολες οι θλίψεις, να θυμάσαι ότι είναι μαζί σου ο Θεός. Αυτός θα σηκώσει τον σταυρό. Αυτός που σε στεφάνωσε. Όταν παρακαλούμε τον Θεόν, δεν προσφέρει πάντοτε αμέσως την λύση. Μας οδηγεί πολύ σιγά. Καμιά φορά κάνει και χρόνια. Το Πνεύμα το Άγιον «υπερεντυγχάνει υπέρ ημών στεναγμοίς αλαλήτοις». Δηλαδή, υποφέρεις εσύ και μαζί σου πονάει ο ίδιος ο Χριστός. Πρέπει να πονέσωμε· αλλιώς δεν θα έχει αληθινό νόημα η ζωή μας.

Δεύτερον, ο γάμος είναι μία πορεία αγάπης. Είναι δημιουργία ενός καινούργιου ανθρώπου· «έσονται εις σάρκα μίαν», λέγει το Ευαγγέλιο. Ενώνει ο Θεός δύο ανθρώπους και τους κάνει έναν. Από την ένωση των δύο που αποφασίζουν να συγχρονίσουν τα βήματά τους και να συναρμονίσουν τους κτύπους των καρδιών τους, βγαίνει ένας άνθρωπος. Με την βαθιά αυτή και πηγαία αγάπη, ο ένας είναι μία παρουσία, μία ζωντανή πραγματικότης μέσα στην καρδιά του άλλου. Είμαι παντρεμένος, σημαίνει πως δεν μπορώ να ζήσω ούτε μία ημέρα, ούτε καν λίγες στιγμές, ει δυνατόν, χωρίς τον σύντροφο της ζωής μου. Ο άνδρας μου, η γυναίκα μου είναι ένα κομμάτι του είναι μου, της σάρκας μου, της ψυχής μου· είναι συμπλήρωμά μου. Αποτελεί την απασχόληση του μυαλού μου. Αποτελεί τον λόγο, για τον οποίον νοιώθω να κτυπά η καρδιά μου.

Αλλάζουν τα δακτυλίδια των αρραβώνων, για να δείξουν ότι στις αλλαγές της ζωής, τελικώς, θα μείνουν πάλι ενωμένοι. Ο καθένας φοράει το δακτυλίδι που γράφει το όνομα του άλλου και το βάζει συμβολικά στο δάκτυλο, από όπου ξεκινάει μία φλέβα που πάει απ’ ευθείας στην καρδιά. Δηλαδή, το όνομα του άλλου γράφεται στην δική του καρδιά. Ο ένας, θα λέγαμε, δίνει στον άλλον το αίμα της καρδιάς του. Τον κλείνει μέσα στα σωθικά του.

«Τι κάνεις;» ρώτησαν κάποτε έναν μυθιστοριογράφο. Εκείνος παραξενεύθηκε. «Τι κάνω; Παράξενο ερώτημα. Μα, αγαπώ την Όλγα, την γυναίκα μου». Ζει ο άνδρας, για να αγαπά την γυναίκα του. Ζει η γυναίκα, για να αγαπά τον άνδρα της.

Το βασικότερο στον γάμο, είναι η αγάπη. «Καμιά θάλασσα και κανένα βουνό, κανένας τόπος και χρόνος, καμιά πικρή γλώσσα δεν θα μπορέσουν να μας χωρίσουν», έλεγε κάποιος που αγαπούσε την σύζυγο του. «Αν μπορείς, πάρτον», έλεγε μία άλλη, «τον έχω κρυμμένο μέσα στην καρδιά μου». Τον ζητούσαν για να τον δικάσουν μετά από μία συκοφαντία και εκείνος κρυβόταν.

Γάμος, λοιπόν, σημαίνει ένωσις εις εν. Ο Θεός βδελύσσεται την διάζευξη και το διαζύγιο, θέλει την αδιάσπαστη ενότητα. Ο ιερεύς, βγάζει τα δακτυλίδια από το αριστερό δάκτυλο, τα βάζει στο δεξί και κατόπιν πάλι στο αριστερό και τελικώς τα βάζει στο δεξί τους χέρι. Διότι, το δεξί χέρι είναι εκείνο με το οποίο κυρίως ενεργούμε. Αυτό δείχνει, ότι το χέρι μου το κατέχει πλέον ο άλλος. Δεν κάνω τίποτε που δεν θέλει. Είμαι δεμένος μαζί της. Είμαι δεμένη μαζί του. Ζω για τον άλλον, γι’ αυτό ανέχομαι τα ελαττώματά του. Όποιος δεν μπορεί να ανεχθεί τον άλλον, δεν μπορεί και να παντρευθεί.

Τι θέλει ο σύντροφός μου; Τι τον ενδιαφέρει; Τι τον ευχαριστεί; Αυτό πρέπει να ευχαριστεί, να ενδιαφέρει, να απασχολεί και εμένα. Αναζητώ, ακόμη, αφορμές για να του δώσω μικροχαρές. «Σήμερα πώς θα δώσω χαρά στον άνδρα μου, στην γυναίκα μου;», είναι το ερώτημα που θέτει στον εαυτό του κάθε ημέρα ο παντρεμένος άνθρωπος. Ασχολείται με τις σκοτούρες του, με τα ενδιαφέροντά του, με την επιστήμη του, με την εργασία του, με τους φίλους του, για να έχουν κοινά τα πάντα, για να δείχνει ότι είναι μέσα στην καθημερινότητά του.

Αν χρειασθεί να υποχωρήσει, υποχωρεί. Εκείνος που αγαπά, κοιμάται τελευταίος και σηκώνεται το πρωί πρώτος. Τους γονείς του άλλου, τους βλέπει σαν δικούς του γονείς, με αφοσίωση, με στοργή. Διότι ξεύρομε πολύ καλά ότι, όταν παντρεύεται το παιδί, για τον γονέα, έστω και αν έχει ετοιμάσει τον γάμο, είναι επίσης μία στιγμή πολύ δύσκολη. Ο γάμος, είναι κάτι που κάνει την μάνα και τον πατέρα να κλαίνε, διότι αποχωρίζονται το παιδί τους.

Η γυναίκα εκφράζει την αγάπη της στον άνδρα, με την υποταγή της. Υποτάσσεται σε αυτόν, όπως ακριβώς η Εκκλησία εις τον Χριστόν. Ευτυχία της είναι να κάνει το θέλημα του ανδρός της. Νάζια, πείσματα, γκρίνιες, είναι τσεκούρια που σπάνε το δένδρο της συζυγικής ευτυχίας.

Η γυναίκα, είναι η καρδιά. Ο άνδρας, είναι η «κεφαλή». Η γυναίκα είναι η καρδιά που αγαπά. Στις δυσκολίες του ανδρός στέκεται όπως στάθηκε η αυτοκράτειρα Θεοδώρα που στήριξε τον άνδρα της στον θρόνο. Στις στιγμές της χαράς του, προσπαθεί να τον ανυψώσει ακόμη περισσότερο, σε ύψη ιδανικών. Στις στιγμές της θλίψεώς του, στέκεται σαν ένας κόσμος υπέροχος και γαλήνιος, για να του προσφέρει την γαλήνη.

Ο άνδρας, πρέπει να θυμάται ότι η γυναίκα του είναι αυτή την οποία εμπιστεύθηκε ο Θεός στα χέρια του. Η γυναίκα του, είναι μία ψυχή που του την έδωσε ο Θεός, για να την επιστρέψει σε Εκείνον. Την αγαπάει την γυναίκα του, όπως αγαπάει ο Χριστός την Εκκλησία του. Την προστατεύει, την περιποιείται, της παρέχει ασφάλεια, ιδιαίτερα όταν είναι στενοχωρημένη, όταν είναι άρρωστη. Ξεύρομε άλλωστε πόσο ευαίσθητη είναι η γυναικεία ψυχή, γι’ αυτό, όπως λέγει και ο απόστολος Πέτρος, «ως ασθενεστέρω σκεύει τω γυναικείω απονέμομεν τιμήν». Πληγώνεται η γυναικεία ψυχή, μικροψυχεί, μεταβάλλεται πολύ εύκολα, απελπίζεται ξαφνικά. Γι’ αυτό ο άνδρας πρέπει να στέκεται γεμάτος αγάπη και τρυφερότητα, ώστε να καταφέρει να γίνει ο θησαυρός της.

Ο γάμος, αγαπητοί μου, είναι σαν μια βαρκούλα που πλέει μέσα στα κύματα, ανάμεσα σε βράχια. Λίγο άμα δεν προσέξεις, θα γίνει συντρίμμια.

Ο γάμος, είπαμε, είναι πρώτον, μία πορεία πόνου· δεύτερον, μία πορεία αγάπης και τρίτον, μία πορεία προς τον ουρανό, μία κλήσις του Θεού. Είναι, όπως λέγει ή Αγία Γραφή, «Μυστήριον Μέγα».

Γνωρίζομε τα επτά μυστήρια. Εδώ, μυστήριο σημαίνει ένα σημάδι της μυστικής παρουσίας κάποιου αληθινού γεγονότος. Η εικόνα, είναι ένα μυστήριο. Όταν την προσκυνούμε, δεν προσκυνούμε το ξύλο, αλλά τον Χριστόν ή την Παναγία ή τον άγιο που παρίσταται μυστικά σε αυτήν. Ο τίμιος Σταυρός, είναι σύμβολο του Χριστού. Σε αυτόν υπάρχει η μυστική παρουσία του Χριστού.      Κάτι τέτοιο είναι και ο γάμος. Όπου, λέγει, είναι δύο ή τρεις συνηγμένοι εις το όνομά μου, εκεί ανάμεσά τους είμαι και εγώ. Παντρεύονται δύο άνθρωποι εις το όνομα του Χριστού· αυτοί πλέον γίνονται το σημάδι που κρατάει και κατέχει τον ίδιο τον Χριστόν.

Επομένως, όταν βλέπεις ένα ανδρόγυνο με αυτήν την γνώση, είναι σαν να βλέπεις τον Χριστόν. Υπάρχει εκεί μία θεοφάνεια. Γι’ αυτό σε άλλες χώρες βάζουν στέμματα κατά την τέλεση του μυστηρίου, για να δείξουν πως ο άνδρας είναι ο βασιλιάς Χριστός και η γυναίκα η Εκκλησία, ή χρησιμοποιούν κλάδους ελαίας.

Όλα λοιπόν στον γάμο είναι συμβολικά. Οι αναμμένες λαμπάδες, συμβολίζουν τις πέντε παρθένες. Όταν τις δίνει ο ιερεύς στα χέρια των νεονύμφων την ώρα του μυστηρίου, είναι σαν να τους λέγει: «Σαν τις πέντε παρθένες να περιμένετε τον Χριστόν». Ή συμβολίζουν τις γλώσσες του πυρός, που κατέβηκαν την Πεντηκοστή και ήταν στην ουσία η παρουσία του Αγίου Πνεύματος. Τα δακτυλίδια τους, τις βέρες τους, τις παίρνει ο ιερεύς από την αγία Τράπεζα, όπου τις είχε τοποθετήσει προηγουμένως, και τις βάζει στο τραπέζι, για να δείξει, ακριβώς, ότι ο γάμος αρχίζει από τον Χριστόν και θα τελειώσει στον Χριστόν. Ο ιερεύς, επίσης, ενώνει τα χέρια τους, για να δείξει ότι τους ενώνει ο ίδιος ο Χριστός. Δηλαδή, συμπλέκεται ο Χριστός στο μυστήριο και στην ζωή τους.

Όλα όσα χρησιμοποιούνται, κατά την τέλεση του γάμου, είναι σκιές και σύμβολα που δείχνουν ότι εκεί είναι ο Χριστός. Όταν κάθεσαι και βλέπεις ξαφνικά μια σκιά, καταλαβαίνεις ότι κάποιος έρχεται. Δεν τον βλέπεις· το ξεύρεις, όμως. Πρωί-πρωί σηκώνεσαι και βλέπεις κατακόκκινο τον ορίζοντα στην ανατολή, θα βγει, λες, σε λίγο ο ήλιος. Πράγματι, εκεί, πίσω από το βουνό, προβάλλει ο ήλιος.

Όταν βλέπεις τον γάμο σου, τον άνδρα σου, την γυναίκα σου, όταν βλέπεις τις στενοχώριες σου, το σώμα του συντρόφου σου, τα πάντα μέσα στο σπίτι σου, να ξεύρεις ότι είναι σημάδια της παρουσίας του Χριστού. Είναι σαν να ακούς τα βήματά Του, σαν να έρχεται, σαν να πρόκειται να ακούσης τώρα και την φωνή Του. Σκιές είναι όλα αυτά που δείχνουν ότι μαζί μας είναι ο Χριστός. Είναι αλήθεια ότι εξ αιτίας των μεριμνών μας, τον νοιώθομε ως απόντα. Τον βλέπομε, όμως, μέσα στις σκιές και είμαστε βέβαιοι ότι είναι μαζί μας. Γι’ αυτό ακριβώς την αρχαία εποχή δεν είχαν ξεχωριστή ακολουθία. Έπαιρναν τον άνδρα και την γυναίκα, τους έφεραν στην εκκλησία, τους κοινωνούσαν και έφευγαν. Τι σημαίνει αυτό; Ότι η ζωή τους πλέον είναι μαζί με τον Χριστόν.

Σύμβολο της παρουσίας του Χριστού, είναι και τα στέφανα. Ειδικότερα, συμβολίζουν το μαρτύριο. Θυμάσθε τους Σαράντα Μάρτυρες μέσα στην παγωμένη λίμνη που τους στεφάνωσε ο Χριστός; Έτσι στεφανώνει τώρα η Εκκλησία τους νεονύμφους, μνημονεύοντας και τον άγιο Προκόπιο, ο οποίος είχε συμβουλεύσει μερικές γυναίκες να μαρτυρήσουν, για να δείξουν την αγάπη τους στον Χριστόν. Φορούν λοιπόν στέφανα ο άνδρας και η γυναίκα, για να δείξουν ότι είναι έτοιμοι να γίνουν μάρτυρες χάριν του Χριστού, ο οποίος είναι μαζί τους.

Παντρεύομαι, σημαίνει ζω και πεθαίνω για τον Χριστόν. Παντρεύομαι, σημαίνει επιθυμώ και διψώ τον Χριστόν.

Ποιοι άλλοι εστεφανούντο; Οι βασιλείς εστέφοντο. Επομένως, τα στέφανα δείχνουν ότι οι σύζυγοι, είναι βασιλιάδες και το σπίτι τους βασίλειον· βασίλειον της Εκκλησίας, ένα κομμάτι της Εκκλησίας.

Πότε άρχισε ο γάμος; Όταν ο άνθρωπος αμάρτησε. Προηγουμένως, δεν υπήρχε γάμος με την σημερινή έννοια. Όταν, μετά την πτώση, οι πρωτόπλαστοι έχασαν τον παράδεισο, τότε γνώρισε ο Αδάμ την Εύα, και άρχισε ο γάμος. Γιατί; Για να θυμούνται την πτώση τους και την έξοδό τους από τον παράδεισο και να τον ζητούν. Ο γάμος γίνεται τώρα μία επαναφορά στον πνευματικό παράδεισο, την Εκκλησία του Χριστού. Παντρεύομαι, λοιπόν, σημαίνει γίνομαι βασιλιάς, γίνομαι πιστό και αληθινό μέλος της Εκκλησίας του Χριστού και εργάζομαι πλέον για την δόξα του.

Τα στέφανα, ακόμη, δείχνουν την τελική νίκη στην βασιλεία των ουρανών. Όταν ο ιερεύς παίρνει τα στέφανα, λέγει στον Χριστόν: «ανάλαβε τους στεφάνους αυτών εν τη βασιλεία σου», πάρε τα στεφάνια τους επάνω στην βασιλεία σου.

Επομένως, ο γάμος είναι ένας δρόμος· αρχίζει από την γη και τερματίζει στον ουρανό. Είναι μία σύναψις, ένας σύνδεσμος μαζί με τον Χριστόν, που μας βεβαιώνει ότι θα πάμε κάποτε στον ουρανό. Γάμος, είναι μία «γέφυρα μετάγουσα τους εκ γης προς ουρανόν». Σαν να λέγει το μυστήριο της Εκκλησίας μας: «Πάνω από την αγάπη, πάνω από τον άνδρα σου, πάνω από την γυναίκα σου, πάνω από τα καθημερινά σου γεγονότα, να θυμάσαι ότι προορίζεσαι για τον ουρανό, ότι μπήκες στον δρόμο που πρέπει οπωσδήποτε να σε βγάλει εκεί». Η νύμφη και ο γαμπρός δίνουν τα χέρια τους, τους πιάνει και ο ιερεύς και ακολουθούν γύρω από το τραπέζι, χορεύοντας και ψάλλοντας. Αυτό, σημαίνει ότι ο γάμος είναι η πορεία, το ταξίδι που θα καταλήξει στον ουρανό, στην αιωνιότητα.

Στον γάμο, φαίνονται ότι παντρεύονται δύο. Δεν είναι, όμως, δύο αλλά τρεις. Παντρεύεται ο άνδρας την γυναίκα και η γυναίκα τον άνδρα, αλλά και οι δύο μαζί υπανδρεύονται τον Χριστόν. Τρεις, επομένως, λαμβάνουν μέρος στο μυστήριο και τρεις πλέον παραμένουν στην ζωή τους.

Στον χορό, τους σέρνει ο ιερεύς, ο τύπος του Χριστού. Αυτό, σημαίνει, ότι μας άρπαξε ο Χριστός, μας εξηγόρασε, μας αιχμαλώτισε, μας έκανε δικούς του. Γι’ αυτό ακριβώς «το μυστήριον τούτο μέγα εστίν».

Την λέξη «μυστήριον», στα λατινικά, την απέδωσαν με την λέξη «sacramentum», που σημαίνει όρκος. Δηλαδή, ο γάμος είναι όρκος, σύναψις, σύνδεσμος, όπως λέγαμε προηγουμένως. Είναι μόνιμος, πλέον, δεσμός με τον Χριστόν.

Παντρεύομαι, λοιπόν, σημαίνει σκλαβώνω την καρδιά μου στον Χριστόν. Εάν θέλεις, μπορείς να παντρευθείς· εάν θέλεις, δεν παντρεύεσαι. Εάν παντρευθείς, όμως, αυτήν την έννοια έχει ο γάμος στην Εκκλησία σου την Ορθόδοξη, η οποία σε γέννησε. Είμαι παντρεμένος, σημαίνει είμαι σκλάβος του Χριστού.


Π η γ ή : Αρχ. Αιμιλιανού Σιμωνοπετρίτου «Περί Θεού Λόγος Αισθήσεως. Οκτώ Κείμενα Πνευματικής Αγωγής», Ιερό Κοινόβιο Ευαγγελισμού της Θεοτόκου Ορμύλιας Χαλκιδικής, Εκδόσεις «Ίνδικτος», Αθήνα 2004.



Δευτέρα, 28 Μαρτίου 2011

Τὸ Δόγμα τῆς Ἁγίας Τριάδος στὴ ζωή μας

Τ Δόγμα τς γίας Τριάδος στ ζωή μας



Το Σεβασμιωτάτου Μητροπολίτου Γόρτυνος κα Μεγαλοπόλεως κ.κ. ερεμίου


1. Τό πολυτιμότερο πράγμα, δελφοί χριστιανοί, εναι πίστη μας, ρθόδοξη πίστη μας. πίστη μας ατή εναι θεία ποκάλυψη. Δέν εναι δηλαδή φεύρημα τν παπάδων καί τν δεσποτάδων, δέν εναι νακάλυψη νθρώπινου νο, λλά εναι ποκάλυψη. ποκάλυψη το Υο το Θεο, πού σαρκώθηκε καί ρθε σε μς καί μς την φανέρωσε. Καί πίστη μας ατή φτασε σε μς μέ γνες καί θυσίες πολλές, χωρίς κν νά λλοιωθε οτε στό παραμικρό. Ατό, χριστιανοί μου, εναι θαμα.

Γιά να καταλάβετε τό θαμα ατό, φανταστετε κάποιον να κρατ στά χέρια του μιά γυάλα γεμάτη μέ να πολύτιμο γρό, νά περπατάει σε ναν λισθηρό δρόμο καί γύρω του νθρωποι νά τόν σπρώχνουν καί νά τον πιέζουν συνεχς γιά νά το πέσει γυάλα και νά το χυθε τό γρό. Καί μως νθρωπος ατός, μέ τά τόσα μπόδια πό τούς γύρω του, περπάτησε τόν μακρύ-μακρύ λισθηρό δρόμο του, χωρίς νά το χυθε οτε μία σταγόνα πό τό πολύτιμο καί κριβό γρό πού κρατοσε.

Ατό εναι πίστη μας, ρθόδοξη πίστη μας, δελφοί μου χριστιανοί. Την πολέμησαν πολλοί, βασάνισαν τούς πιστούς, βάλθηκαν νά τήν ξαφανίσουν νά την νοθεύσουν καί μως πίστη μας κρατήθηκε ναλλοίωτη, πως τήν παρέδωσε ησος Χριστός στούς ποστόλους Του και πως ατοί τήν παρέδωσαν στούς διαδόχους τους. Χωρίς νά χυθε οτε μία σταγόνα, χωρίς δηλαδή να παραλλαγε «οτε μία κεραία οτε να ώτα» πό τά δόγματά της. γυάλα – τό ποτήρι δόθηκε πό χέρι σέ χέρι, πό γενεά σέ γενεά, καί φτασε μέχρι τά δικά μας χέρια, πως κριβς δόθηκε πό τό πρτο χέρι. Ατό μως, χριστιανοί μου, δημιουργε καί σέ μς τήν ποχρέωση νά παραδώσουμε την ρθόδοξη πίστη μας πως καί την παραλάβαμε, δηλαδή χωρίς νά την παραλλάξουμε καί νά τήν λλοιώσουμε οτε στό παραμικρό. ρθόδοξη πίστη μας εναι σάν τό μάτι μας. Τό μάτι μας δέν δέχεται μέσα του οτε μία τρίχα. τσι καί πίστη μας δεν δέχεται οτε να «γιώτα».

2. Καί πειδή σειρά τν μαθημάτων μας εναι γιά τήν γία Τριάδα, ναί, για να ι (γιώτα) δόθηκαν μεγάλες μάχες στην κκλησία μας. Καί τό ξηγ ατό: Πιστεύουμε, Πατέρα, Υόν καί γιον Πνεμα, Τριάδα μοούσιον καί χώριστον. στε λοιπόν, ησος Χριστός εναι ΟΜΟΟΥΣΙΟΣ μέ τόν Πατέρα. Θεός Πατέρας, Θεός μοούσιος καί Υός, Θεός μοούσιος καί το γιο Πνεμα. Ο αρετικοί ρειανοί στή λέξη μοούσιος, βαζαν να «γιώτα» καί διάβαζαν μΟΙούσιος. Ο ρθόδοξοι λεγαν τόν Χριστό, μοούσιο μέ τόν Πατέρα, πως τσι εναι. Ο αρετικοί μως τόν λεγαν μΟΙούσιο. Δηλαδή διαφορά μας ταν σε να «γιώτα». Και μως, χριστιανοί μου, κκλησία μας γι ατό τό «γιώτα» δωσε πολλές καί σκληρές μάχες. Γιατί, ν πομε τόν Χριστό μοούσιο μέ τον Πατέρα, πως τόν λέμε ο ρθόδοξοι, τότε τον μολογομε γιά Θεό. ν μως τον πομε μΟΙούσιο μέ τόν Πατέρα, τότε τον δεχόμαστε ς νθρωπο πού μοιάζει μέ τόν Θεό, χι μως Θεό, πού χει τήν δια οσία μέ Ατόν, δηλαδή ΟΜΟΟΥΣΙΟ.

3. λη πίστη μας, δελφοί μου χριστιανοί, ξεκινάει πό τί Θεό χουμε. Και Θεός μας επαμε εναι Τριαδικός: Πατήρ, Υός καί γιον Πνεμα, Τριάδα μοούσιος καί χώριστος. Εναι γλυκός Θεός, « Θεός τν πατέρων μν», πως Τόν ψάλλουμε στήν κκλησία μας. Εναι Θεός μας, πού, ν καί εμαστε παραβάτες τν ντολν Του, μως το λέμε τό «Κύριε λέησέ μας» καί το μιλμε λεύθερα. Το λέμε τόν πόνο μας, κόμη και τό παράπονό μας. Γλυκός Θεός! «ησο γλυκύτατε Χριστέ, ησο μακρόθυμε»! Και λο ατό εναι γιατί, πως επαμε στα μαθήματά μας, ο γιοι Πατέρες κάνουν διάκριση μεταξύ οσίας και νέργειας στον Θεό, στε: ν καί δέν μπορομε νά ρθομε σέ κοινωνία μέ την οσία το Θεο, μως Θεός μέ τίς θεες Του νέργειες μς γκαλιάζει καί μς λούζει καί εναι πολύ κοντά μας. Εναι μέσα μας! Καί μες ο ρθόδοξοι μιλμε για ν-Τριάδωση καί ν-Χρίστωση. Μέσα μας χουμε τόν Θεό μας!

Θεός μως τν Φραγκολατίνων, τν Ρωμαιοκαθολικν δηλαδή, πως λέγονται, εναι φρικτός. Δεν μπορ νά προσευχηθ σέ ναν τέτοιον Θεό, πως τόν δέχονται ο Παπικοί. Ο Παπικοί δεν δέχονται τήν διάκριση οσίας καί νέργειας στόν Θεό, πως κάνουν ο γιοι Πατέρες μας, λλά δέχονται ναν Θεό ς οσία μόνο. Δηλαδή, ο Παπικοί χουν ναν Θεό μέ τον ποον νθρωπος δέν μπορε νά χει κοινωνία. Πραγματικά, ν Θεός εναι οσία μόνο, τότε δέν μπορε νά χουμε κοινωνία μαζί Του, γιατί δέν μπορομε νά μετέχουμε στήν οσία το Θεο. Δεν τόν θέλουμε τον Θεό τν Δυτικν. Δέν εναι καλός Θεός. λλά οτε καί τά δικά τους τά παιδιά δέν τον θέλουν καί δέν τόν δέχονται ατόν τόν Θεό, γι ατό και μέ πανώ στούς δρόμους τά παιδιά τν Δυτικν διαλαλον καί λέγουν: «ΠΕΘΑΝΕ Ο ΘΕΟΣ»!... Ποιός Θεός πέθανε; Θεός τν Δυτικν, πως τούς τον δίνουν ο Πάπες τους. Καλά τούς τό λεγε δικός μας γιος Γρηγόριος Παλαμς, πού κήρυττε Θεό χι μόνο μέ θεία οσία, λλά καί μέ θεες νέργειες. λεγε στούς Δυτικούς: «Θεός νενέργητος, ρα ΘΕΟΣ ΑΝΥΠΑΡΚΤΟΣ»! λλη δέ πλάνη τν Παπικν περί το Φιλιόκβε, γιά τό ποο χουμε μιλήσει, μπερδεύει κόμη περισσότερο τήν ννοια το Θεο καί τήν κάνει περισσότερο ποκρουστική. Τί Θεό τέλος πάντων χουν ατοί ο Παπικοί;!...

4. Τό Τριαδικό δόγμα, δελφοί χριστιανοί, πως καί λα τά δόγματα, μς δόθηκαν χι για νά γνωρίζουμε θεωρητικά ρισμένες λήθειες, λλά γιά νά μς γίνονται ο λήθειες ατές ζωή. Καί νότητα τν Προσώπων τς γίας Τριάδος, τό μοούσιον δηλαδή το Πατρός, το Υο καί το γίου Πνεύματος, μς διδάσκει καί μς πιβάλλει καί τήν δική μας νότητα ς χριστιανν. Γι ατό καί Κύριός μας ησος Χριστός, ταν παρακαλοσε τον Πατέρα Του γιά τήν γάπη τν δικν Του και γιά τήν νότητα μεταξύ τους, ναφέρθηκε στήν νότητα τν προσώπων τς γίας Τριάδος (βλ. ωάν. 17,11). Γι ατό καί στην Θεία Λειτουργία, γιά νά μολογήσουν ο χριστιανοί τήν πίστη τους στόν Θεό, τον Πατέρα, τόν Υό καί τό γιο Πνεμα, ερέας τούς λέει πρτα τό «γαπήσωμεν λλήλους».

Γι ατό πάλι καί ββδες, Ρσοι συνήθως, φιερώνουν κάποιο Μοναστήρι πού κτίζουν στήν γία Τριάδα, γιά νά εναι γαπημένοι και νωμένοι ο Μοναχοί πού θά σκονται σατό.

Μέ πολλές εχές,
Μητροπολίτης Γόρτυνος και Μεγαλοπόλεως ερεμίας


Π η γ ή : Καθημεριν λεκτρονικ περιοδικ «ΚΑΘΗΜΕΡΙΝΗ ΔΙΔΑΧΗ», ριθμς φύλλου 79, Κυριακ 20 Μαρτίου 2011, σελ. 1-4, π πισκόπου ερεμίου, Μητροπολίτου ερς Μητροπόλεως Γόρτυνος και Μεγαλοπόλεως. http://www.imgortmeg.gr/