Τὸ μαρτύριο τοῦ Ἁγίου Χρυσοστόμου, Ἐπισκόπου Σμύρνης

Τὸ μαρτύριο τοῦ Ἁγίου Χρυσοστόμου, Ἐπισκόπου Σμύρνης

(†28-8-1922)

Δράμα 1902

«Ζητῶ μεγάλον Σταυρόν, ἐπὶ τοῦ ὁποίου θὰ δοκιμάσω τὴν εὐχαρίστησιν, καθηλούμενος καὶ μὴ ἔχω ἕτερον τι νὰ δώσω πρὸς σωτηρίαν τῆς ἡμετέρας λατρευτῆς πατρίδος, νὰ δώσω τὸ αἷμά μου. Οὕτως ἐννοῶ τὸ ἐπ’ ἐμοὶ τὴν ζωὴν καὶ τὴν ἀρχιερωσύνην…»

(Ἀπόσπασμα ἀπὸ τὴν ἐπιστολὴ τοῦ Ἁγίου Χρυσοστόμου πρὸς τὸν ἐπιτετραμμένο τῆς  Ἑλλάδας καὶ ἀργότερα Γενικὸ Πρόξενο στὴ Σμύρνη  Ἀρμάνδο Ποτέν, τὴν 16η Μαΐου 1907)

Σμύρνη 1922 (20 χρόνια μετά)

Μία γαλλικὴ περίπολος εἴκοσι ἀνδρῶν, κατευθύνθηκε ἀμέσως στὴ Μητρόπολη μὲ σκοπὸ νὰ πεισθεῖ ὁ ἅγιος Χρυσόστομος νὰ ἔλθει καὶ νὰ παραμείνει στὴν ἐκκλησία τῆς Sacre-Coeur ἢ στὸ γαλλικὸ προξενεῖο.

Ὁ ἅγιος Μητροπολίτης Χρυσόστομος δὲν δέχτηκε, λέγοντας ὅτι σὰν καλὸς ποιμένας εἶχε χρέος νὰ μείνει κοντὰ στὸ ποίμνιό του.

Ὅταν ἡ περίπολος ἔβγαινε ἀπὸ τὴ Μητρόπολη, ἕνα αὐτοκίνητο στὸ ὁποῖο ἐπέβαιναν ἕνας τοῦρκος ἀξιωματικὸς καὶ δύο στρατιῶτες, μὲ τὶς λόγχες πάνω στὰ ὅπλα, σταμάτησε μπροστὰ ἀπὸ τὸ Μητροπολιτικὸ κτίριο.

Ὁ ἀξιωματικὸς ἀνέβηκε ἐπάνω καὶ διέταξε τὸν ἅγιο Χρυσόστομο νὰ τὸν ἀκολουθήσει στὸν Νουρεντὶν πασά, τὸν στρατιωτικὸ διοικητή. Βλέποντας ὅτι ἀπάγεται ὁ Μητροπολίτης, ἄνδρες τῆς γαλλικῆς περιπόλου ἀκολουθοῦν τὸ αὐτοκίνητο.

Φτάνουν στὸν Μεγάλο Στρατώνα, ὅπου βρισκόταν ὁ διοικητής, ὁ στρατηγὸς Νουρεντίν. Ὁ ἀξιωματικὸς ποὺ συνόδευε τὸν ἅγιο Χρυσόστομο, τὸν ὁδήγησε μπροστὰ στὸν Νουρεντίν.

Σὲ δέκα λεπτά, καὶ ἐνῶ ὁ ἅγιος Χρυσόστομος κατέβαινε, βγῆκε στὸ μπαλκόνι τοῦ κτιρίου ὁ Νουρεντὶν πασάς, ὁ ὁποῖος ἀπευθύνθηκε στοὺς χίλιους μὲ χίλιους πεντακόσιους μουσουλμάνους, ἄνδρες καὶ γυναῖκες, ποὺ βρίσκονταν στὴν πλατεία. Τοὺς εἶπε ὅτι τοὺς παραδίδει τὸν Μητροπολίτη, προσθέτοντας χαρακτηριστικὰ τὶς φράσεις:

«Ἂν σᾶς ἔκανε καλό, νὰ τοῦ τὸ ἀνταποδώσετε. Ἂν σᾶς ἔκανε κακό, νὰ τοῦ κάνετε καὶ ἐσεῖς κακό!»

Ὁ ὄχλος ἅρπαξε, χωρὶς χρονοτριβή, τὸν ἅγιο καὶ τὸν ὁδήγησε πιὸ πέρα, μπροστὰ στὸ κομμωτήριο τοῦ Ismail, ἑνὸς Ἰταλοῦ προστατευόμενου. Ἐκεῖ σταμάτησαν καὶ τὸν ἕντυσαν μὲ μία ἄσπρη μπλούζα ποὺ πῆραν ἀπὸ τὸν κομμωτή.

Ἄρχισαν, ἀμέσως, νὰ τὸν χτυποῦν λυσσασμένα μὲ γροθιὲς καὶ μὲ ξύλα καὶ νὰ τὸν φτύνουν στὸ πρόσωπο. Τοῦ τρύπησαν μὲ μαχαιριὲς τὸ σῶμα, τοῦ ξερίζωσαν τὴ γενειάδα, τοῦ ἔβγαλαν τὰ μάτια καὶ τοῦ ξερίζωσαν τὴ μύτη καὶ τὰ αὐτιά. Ὁ ἅγιος ὑπομένει καὶ εὐλογεῖ τοὺς σφαγιαστές του.

Ἀπὸ καιροῦ εἰς καιρόν, ὅταν μποροῦσε, ὕψωνε κάπως τὸ δεξί Του χέρι καὶ εὐλογοῦσε τοὺς διῶκτες Του. Κάποιος ἀπὸ τὸν ἀφηνιασμένο ὄχλο ἀναγνωρίζει τὴν χειρονομία τῆς εὐλογίας, καὶ μὲ τὸ μαχαίρι του κόβει μανιασμένα καὶ τὰ δυὸ χέρια τοῦ Ἁγίου. Ἐκεῖνος σωριάστηκε στὴ ματωμένη γῆ μὲ στεναγμὸ ποὺ φαινόταν ὅτι ἦταν μᾶλλον στεναγμὸς ἀνακουφίσεως παρὰ πόνου.

Ἡ γαλλικὴ περίπολος παρακολουθοῦσε τὰ γεγονότα. Οἱ ἄνδρες ποὺ τὴν ἀποτελοῦσαν, εἶχαν βγεῖ ἀπὸ τὰ ροῦχα τους καὶ ἔτρεμαν, χωρὶς ὑπερβολή, ἀπὸ τὴν ἀγανάκτηση καὶ ἤθελαν νὰ ἐπέμβουν!

Ὁ ἐπικεφαλῆς, ὅμως, ἀξιωματικός, μὲ τὸ περίστροφο στὸ χέρι, ἀκολουθοῦσε τὶς διαταγὲς ποὺ τοὺς εἶχαν δοθεῖ καὶ τοὺς ἐμπόδισε νὰ κάνουν ὁποιαδήποτε κίνηση. Λίγο πιὸ πέρα, τὸν ἀποτελειώνουν…

«Ἐν ὅλῃ τῇ καρδίᾳ καὶ ἐν ὅλῃ τῇ διανοίᾳ μου, θὰ ὑπηρετήσω τὴν Ἐκκλησίαν καὶ τὸ Γένος, καὶ ἡ Μίτρα, τὴν ὁποία αἱ ἅγιαι χεῖρές σου ἐναπέθεσαν ἐπὶ τῆς κεφαλῆς μου, ἐὰν πέπρωται να ἀπολέσῃ ποτὲ τὴν λαμπηδόνα τῶν λίθων της, θὰ μεταβληθῇ εἰς ἀκάνθινον στέφανον μάρτυρος Ἱεράρχου…»

(Ἀπευθυνόμενος στὸν Οἰκουμενικὸ Πατριάρχη Ἰωακεὶμ Γ΄, κατὰ τὴν ἡμέρα τῆς χειροτονίας του σὲ Μητροπολίτη Δράμας, τὸ Μάϊο τοῦ 1902)

Ἔτσι καὶ ἔγινε!

Ἅγιε καὶ μαρτυρικὲ Ἱεράρχα, πρέσβευε στὸν Κύριο καὶ Θεὸ μας, ὑπὲρ τῆς σωτηρίας τοῦ ἔθνους μας!

Ὁ Ἑβραῖος ποὺ ἤθελε νὰ γίνει Χριστιανὸς

Ὁ Ἑβραῖος ποὺ ἤθελε νὰ γίνει Χριστιανὸς

(ἀληθινὴ ἱστορία)

Ἕνας Ἑβραῖος, ἀποφάσισε νὰ γίνει χριστιανὸς καὶ θέλησε νὰ ἐξετάσει τὶς ἐκδοχὲς τοῦ χριστιανισμοῦ γιὰ νὰ ἐπιλέξει.

Βρίσκει, λοιπὸν, ἕναν ὀρθόδοξο, ἕναν προτεστάντη κι ἕναν παπικό. Τοὺς λέει τὶς προθέσεις του κι ἐκεῖνοι συμφωνοῦν νὰ τὸν "ξεναγήσουν" στὶς ἐκκλησίες τους.

Πάει ὁ Ἑβραῖος μὲ τὸν προτεστάντη μιὰ Κυριακή, μπαίνει στὸ ναὸ καὶ βλέπει τοὺς ἀνθρώπους τακτοποιημένους μὲ τὰ καλά τους ροῦχα, ὁ καθένας στὸ κάθισμά του, μπροστὰ ἀπὸ τὸν κάθε πιστὸ μιὰ Καινὴ Διαθήκη, ἡ χορωδία νὰ λέει τοὺς ὕμνους ἁρμονικά, τὰ πάντα νὰ λάμπουν ἀπὸ καθαριότητα καὶ μετὰ τὸ τέλος ὅλοι τοῦ φερθῆκαν εὐγενικὰ μὲ πολὺ καλοὺς τρόπους.

Τὴν ἑπόμενη Κυριακή, συνεννοήθηκε μὲ τὸν παπικὸ νὰ πάει στὸ δικό του ναό. Μπαίνει μέσα, πλένει τὰ χέρια, ρίχνει τὸ κέρμα ν’ ἀνάψει τὸ λαμπάκι ἀντὶ γιὰ κερὶ καὶ κάθεται. Οὔτε ἐκεῖ ὄρθιοι, ὅλοι στὰ καθίσματά τους μὲ τάξη καὶ ἁρμονία. Ἄκουσε καὶ τὴν ἐγκύκλιο τοῦ Πάπα, εἶδε καὶ τὶς φωτογραφίες του ποὺ δέσποζαν ἀκόμα καὶ ἐντός τοῦ ναοῦ. Πέρασε ἡ ὥρα, τέλειωσε ἡ λειτουργία, τὸν καλοδεχθῆκαν, τὸν κέρασαν κι ἔφυγε.

Τὴν τρίτη Κυριακή, κανόνισε νὰ πάει στὴν ὀρθόδοξη ἐκκλησία. Μπαίνει μέσα καὶ βλέπει ἄλλους νὰ μιλᾶνε μεταξύ τους, πολλοὺς ὄρθιους γιατί δὲν ἔφθαναν τὰ καθίσματα, τὴ νεωκόρο νὰ μαλώνει μὲ μιὰ κυρία γιατί τῆς ἔσβησε γρήγορα τὸ κερὶ ποὺ ἄναψε, ἄκουγε τὰ μωρὰ νὰ τσιρίζουν καὶ νὰ μὴ τὰ παρατηρεῖ κανείς, ὁ παπὰς νὰ φωνάζει στὸν ψάλτη νὰ τελειώσει τὰ τεριρὲμ κ.λπ.

Μόλις τελείωσε ἡ λειτουργία, ἄρχισαν καὶ τὰ μνημόσυνα, ὅπου ἄλλοι ἔβγαιναν ἀπὸ τὴν ἐκκλησία κι ἄλλοι ἔμπαιναν μὲ θόρυβο, ἀταξία καὶ φασαρία…

Ὁ ὀρθόδοξος, ἀπογοητεύτηκε ἀπὸ τὴν εἰκόνα ποὺ εἶδε ὁ προσήλυτος Ἑβραῖος.

Τὴν ἑπόμενη ἑβδομάδα συναντήθηκαν ὅλοι γιὰ νὰ μάθουν τί ἀποφάσισε ὁ Ἑβραῖος. Ὅταν βρεθῆκαν ὅλοι μαζί, τοὺς λέει:

-Στὴν προτεσταντικὴ ἐκκλησία, εἶδα μεγάλη τάξη καὶ εὐγένεια. Στὴν παπική, εἶδα μεγάλη ἀφοσίωση στὸν πνευματικό σας ἀρχηγὸ καὶ τὶς ὁδηγίες τοῦ ἱερέα σας. Στὴν ὀρθόδοξη ἐκκλησία, εἶδα τέτοιο μπάχαλο ποὺ δὲν τὸ περίμενα!!!

Ὁ ὀρθόδοξος, σκυθρώπιασε ἀπογοητευμένος, ἐνῶ οἱ ἄλλοι δύο ἀναθάρρησαν.

Καὶ καταλήγει ὁ Ἑβραῖος:

-Θὰ γίνω ὀρθόδοξος!!!

-Μά, πῶς; ἀναρωτιοῦνται οἱ ἄλλοι.

-Ἀκοῦστε, λέει ὁ Ἑβραῖος. Τὰ δικά σας, δικαιολογοῦνται μὲ τὴν τάξη ποὺ ἔχει ὁ ἕνας καὶ τὴν πειθαρχία ποὺ ἔχει ὁ ἄλλος. Τοῦτο ἐδῶ (καὶ δείχνει τὸν ὀρθόδοξο), δὲν δικαιολογεῖται ἀλλιῶς. Μὲ τέτοιο μπάχαλο, μόνο ἂν ἔχεις τὸν Θεὸ μαζί σου διατηρεῖσαι 2000 χρόνια!

Ἡ Ἱερὰ Παράδοση ὡς πηγὴ πίστεως

Ἡ Ἱερὰ Παράδοση ὡς πηγὴ πίστεως

Τοῦ Σεβασμιωτάτου Μητροπολίτου Ναυπάκτου καὶ Ἁγίου Βλασίου κ.κ. Ἰεροθέου.

Τί εἶναι ἡ Ἱερὰ Παράδοση, καὶ ποιὰ ἡ σχέση της μὲ τὴν Ὀρθοδοξία, μὲ τὴν Ἁγία Γραφὴ καὶ μὲ τὴ Θεία ἀποκάλυψη;

Ἡ ἴδια ἡ Καινὴ Διαθήκη μᾶς κάνει λόγο γιὰ τὴν Παράδοση ποὺ ἐνεργοῦσε παράλληλα μὲ τὴν Γραφὴ καὶ μᾶς ἀποδεικνύει τὴν ἀλήθεια ὅτι καὶ ἡ Γραφὴ εἶναι ἕνα μέρος αὐτῆς τῆς Παραδόσεως.

Πολλὰ χωρία ἀπὸ τὴν Καινὴ Διαθήκη θὰ μποροῦσα νὰ παραθέσω. Θὰ ἀρκεσθῶ ὅμως στὰ πιὸ χαρακτηριστικά. Στοὺς Θεσσαλονικεῖς γράφει ὁ Ἀπόστολος: «Ἄρα οὖν, ἀδελφοί, στήκετε, καὶ κρατεῖτε τὰς παραδόσεις ἃς ἐδιδάχθητε εἴτε διὰ λόγου εἴτε δι᾿ ἐπιστολῆς ἡμῶν» (Β΄ Θεσ. β΄, 15). Ἐκτὸς ἀπὸ τὶς Ἐπιστολὲς οἱ Χριστιανοὶ καλοῦνται νὰ ἐφαρμόσουν καὶ ὅσα προφορικά τους ὑπογράμμισε ὁ Ἀπόστολος.

Στὴν Α΄ πρὸς Κορινθίους ἐπιστολὴ ὁ Ἀπόστολος τοὺς ἐπαινεῖ γιατί κρατοῦν τὶς παραδόσεις: «Ἐπαινῶ δὲ ὑμᾶς, ἀδελφοί, ὅτι πάντα μου μέμνησθε καὶ καθὼς παρέδωκα ὑμῖν τὰς παραδόσεις κατέχετε» (Α΄ Κορ. ια΄, 2).

Στὴν ἴδια ἐπιστολὴ (Α΄) κάνει λόγο γιὰ μιὰ προγενέστερη ἐπιστολὴ (κεφ. ε΄, 9). Τὸ γράφουμε αὐτὸ γιὰ νὰ δοῦμε ὅτι ὑπῆρξαν καὶ ἀλλὰ κείμενα τὰ ὁποῖα δὲν διασώθηκαν γιὰ νὰ περιληφθοῦν στὸν Κανόνα τῆς Καινῆς Διαθήκης.

Στοὺς Χριστιανοὺς τῶν Φιλίππων γράφει: «...ἃ καὶ ἐμάθετε καὶ παρελάβετε καὶ ἠκούσατε καὶ εἴδετε ἐν ἐμοί, ταῦτα πράσσετε· καὶ ὁ Θεὸς τῆς εἰρήνης ἔσται μεθ᾿ ὑμῶν» (Φιλ. δ΄, 9). Πρέπει νὰ τηροῦν ὄχι μόνον ὅσα τοὺς γράφει στὴν ἐπιστολή, ἀλλὰ καὶ ὅσα ἄκουσαν καὶ ὅσα εἶδαν καὶ ὅσα παρέλαβαν. Ἀπὸ αὐτὸ φαίνεται καθαρὰ ὅτι ἡ Ἁγία Γραφὴ δὲν περιέχει ὅση τὴν Ἀποκάλυψη.

Ὁ Εὐαγγελιστὴς Ἰωάννης γράφει: «Πολλὰ ἔχων ὑμῖν γράφειν, οὐκ ἠβουλήθην διὰ χάρτου καὶ μέλανος, ἀλλὰ ἐλπίζω ἐλθεῖν πρὸς ὑμᾶς καὶ στόμα πρὸς στόμα λαλῆσαι, ἵνα ἡ χαρὰ ἡμῶν ᾖ πεπληρωμένη» (Β΄ Ἰω., 12). Ὁ Εὐαγγελιστὴς Ἰωάννης ἐδῶ, ὅπως καὶ στὴν Γ΄ ἐπιστολὴ στ΄, 13, διαβεβαιώνει ὅτι δὲν ἔγραψε ὅλα ὅσα ἔπρεπε νὰ τοὺς πεῖ. Ἐπιφυλάσσεται νὰ ἀναλύσει περισσότερες ἀλήθειες «στόμα πρὸς στόμα» μὲ τὴν προσωπικὴ ἐπικοινωνία.

Ἀλλὰ καὶ τὰ Εὐαγγέλια δὲν περιγράφουν ὅλη τὴν ζωὴ τοῦ Χριστοῦ, οὔτε παρουσιάζουν ὅλα τα θαύματα τὰ ὁποῖα ἔκανε ὅσο ζοῦσε στὴν γῆ. Τὸ κατὰ Ἰωάννην Εὐαγγέλιο καταλήγει ὡς ἑξῆς: «ἔστι δὲ καὶ ἄλλα πολλὰ ὅσα ἐποίησεν ὁ Ἰησοῦς, ἅτινα ἐὰν γράφηται καθ᾿ ἕν, οὐδὲ αὐτὸν οἶμαι τὸν κόσμον χωρῆσαι τὰ γραφόμενα βιβλία. Ἀμήν» (Ἰω. κα΄, 25).

Μερικὰ μόνον χωρία κατεγράφησαν ἀπὸ τὰ κείμενα τῆς Καινῆς Διαθήκης γιὰ νὰ διαπιστωθεῖ καθαρότερα ἡ ἀλήθεια ὅτι ἡ Ἁγία Γραφὴ εἶναι ἕνα μέρος ὅλης της Ἀληθείας ποὺ παρέλαβαν oι ἅγιοι ἀπὸ τὸν Χριστὸ καὶ βίωσαν ἐν Ἁγίω Πνευματι. Ὅταν, λοιπόν, θεωροῦμε ὡς μόνη πηγὴ τῆς θείας Ἀποκαλύψεως τὴν Ἁγία Γραφή, τότε κολοβώνουμε τὴν ὅση Ἀλήθεια καὶ τὴν ὄσηΑποκαλυψη ποὺ παρέδωσε ὁ Θεὸς στοὺς φίλους Του, ποὺ εἶναι οἱ ἅγιοι, καὶ ἡ ὁποία διαφυλάσσεται μέσα στὴν Ἐκκλησία.

Μιλώντας γιὰ τὴν Παράδοση ὁ π. Ἀθανάσιος Γιέβτιτς γράφει: «ἡ παράδοσις εἶναι ὁ «θεολογικώτατος κλῆρος», δηλαδὴ ἡ κληρονομιὰ τὴν ὁποία ἔλαβε λέγει (ὁ Δαμασκηνὸς) «ἐκ θεολόγου πατρός», ἐννοῶν τὸν θεολόγον Γρηγόριον. Ἡ «παραλαβὴ» αὐτὴ τοῦ «κλήρου» τῆς παραδόσεως εἰς τὴν Ὀρθόδοξον Ἐκκλησίαν, δὲν εἶναι παραλαβὴ μόνον «διδασκαλίας» διότι τότε οἱ Πατέρες θὰ ἐλέγοντο ὄχι Πατέρες, ἀλλὰ ἁπλῶς διδάσκαλοι καὶ παιδαγωγοί. Ὁ Ἄπ. Παῦλος γράφει: «Ἐὰν γὰρ μυρίους παιδαγωγοὺς ἔχητε ἐν Χριστῷ, ἀλλ᾿ οὐ πολλοὺς Πατέρας· ἐν γὰρ Χριστῷ Ἰησοῦ διὰ τοῦ Εὐαγγελίου ἐγὼ ὑμᾶς ἐγέννησα» (Α΄ Κορ. δ΄, 15). Κατὰ τὸν Ἀπόστολον, λοιπόν, παράδοσις εἶναι τὸ γεννάσθαι ἀπὸ τοὺς Πατέρας ἐν Χριστῷ διὰ τοῦ Εὐαγγελίου καὶ παραλαμβάνειν τὸν Χριστὸν καὶ μορφοῦν Αὐτὸν ἐν ἡμῖν» (Ἁγίου Ἰωάννου Δαμασκηνοῦ: Ἡ Θεοτόκος, ἔκδ. «ὅσιος Ἰωάννης ὁ Ρῶσσος», σελ. 234).

Ἡ Παράδοση δὲν εἶναι κάτι διαφορετικὸ ἀπὸ τὴν Ὀρθόδοξη πίστη, δηλαδὴ τὴν Ὀρθοδοξία. Ὀρθοδοξία θὰ πῆ ὀρθὴ δόξα, δηλαδὴ ὀρθὴ δοξασία ἢ ὀρθὴ διδασκαλία περὶ τοῦ Θεοῦ καὶ ὅλων των θεμάτων ποὺ ὁδηγοῦν στὴν σωτηρία τὸν ἄνθρωπο.

Αὐτὴ ὅμως ἡ ὀρθὴ πίστη ἀπεκαλύφθη ἀπὸ τὸν Θεὸ στοὺς ἄξιους αὐτῆς τῆς Ἀποκαλύψεως, σὲ ὅσους ἔχουν φθάσει στὴν θέωση καὶ ἔχουν τὴν δυνατότητα νὰ παραλάβουν αὐτὴν τὴν Ἀποκάλυψη τοῦ Θεοῦ. Οἱ ἅγιοι ὅμως παραλαμβάνουν τὴν Ἀποκάλυψη καὶ τὴν παραδίδουν στὰ πνευματικά τους παιδιὰ καὶ μὲ τὸν τρόπο αὐτὸν τὰ ἀναγεννοῦν.

Δὲν πρόκειται γιὰ μιὰ τυπικὴ παράδοση μιᾶς διδασκαλίας, ἀλλὰ γιὰ τὴν μετάδοση μιᾶς ὁλόκληρης ζωῆς ποὺ ἀνιστᾶ τὸν νεκρὸ ἀπὸ τὴν ἁμαρτία ἄνθρωπο καὶ τὸν ὁδηγεῖ στὴν θέωση. Ἔτσι, ἐπειδὴ οἱ ἅγιοι παραλαμβάνουν καὶ παραδίδουν τὴν ὀρθὴ διδασκαλία, γι’ αὐτό, ἰσχυριζόμαστε, ὅτι ἡ Παράδοση ταυτίζεται μὲ τὴν Ὀρθοδοξία.

Παράδοση δὲν εἶναι ἁπλῶς μερικὲς διδασκαλίες ποὺ παραδίδονται ἐξωτερικὰ ἀπὸ στόμα σὲ στόμα, ἀλλὰ μετάδοση τῆς ζωῆς ποὺ ἔφερε στὸν κόσμο ὁ Χριστὸς ἐν Ἁγίω Πνεύματι καὶ τὴν μετέδωσε στοὺς ἀνθρώπους. Δὲν εἶναι ἐξωτερικὰ σχήματα, ἀλλὰ ἀναγέννηση καὶ θέωση τοῦ ἀνθρώπου. Ἀκόμη ὑποδεικνύει στὸν ἄνθρωπο τὸν δρόμο καὶ τὸν τρόπο τῆς θεώσεως.

Πηγή: Τὸ βιβλίο τοῦ Σεβασμιωτάτου Μητροπολίτου Ναυπάκτου καὶ Ἁγίου Βλασίου κ.κ. Ἰεροθέου (Βλάχου): «Ἡ Ἀποκάλυψη τοῦ Θεοῦ». Ἐκδόσεις Ἱερᾶς Μονῆς Γενεθλίου Της Θεοτόκου (Πελαγίας), σελίδες 30-32. http://www.pelagia.org.gr/

Ἡ διατάραξη τῆς ἰσοτιμίας τῶν δύο φύλων στὴν πτωτικὴ κατάσταση

Ἡ διατάραξη τῆς ἰσοτιμίας τῶν δύο φύλων στὴν πτωτικὴ κατάσταση

Κυριακάτικο ἐγκύκλιο κήρυγμα τοῦ Σεβασμιωτάτου Μητροπολίτου Γόρτυνος καὶ Μεγαλοπόλεως κ.κ. Ἱερεμίου.

1. Στήν δογματική σειρά τῶν κηρυγμάτων μας, ἀδελφοί μου χριστιανοί, εἴμαστε στήν δημιουργία τοῦ ἀνθρώπου, τοῦ ἄνδρα καί τῆς γυναίκας. Στό προηγούμενο κήρυγμά μας λέγαμε ὅτι τά δύο φύλα, ὁ ἄνδρας καί ἡ γυναίκα, εἶναι ἴσα.

Ὅλοι μιλᾶνε γιά ἰσότητα τῶν δύο φύλων. Καλύτερα ὅμως, χριστιανοί μου, εἶναι νά μήν τό λέμε «ἰσότητα», γιατί στήν πραγματικότητα ἄλλη εἶναι ἡ διάπλαση τοῦ ἄνδρα καί ἄλλη εἶναι ἡ διάπλαση τῆς γυναίκας. Δέν εἶναι ἴσα λοιπόν τά δύο φύλα, γιατί διαφέρουν μεταξύ τους.

Γι᾽ αὐτό καλύτερα εἶναι νά χρησιμοποιοῦμε τήν πατερική ὁρολογία. Οἱ ἅγιοι Πατέρες δέν μιλᾶνε γιά ἰσότητα τοῦ ἄνδρα και τῆς γυναίκας, ἀλλά γιά «ἰσοτιμία», γιά «ὁμοτιμία».

2. Στό προηγούμενο κήρυγμά μας λέγαμε γιά τήν προπτωτική κατάσταση τοῦ ἀνθρώπου, πῶς ἦταν δηλαδή ὁ ἄνδρας καί ἡ γυναίκα στόν παράδεισο, πρίν ἀπό τήν πτώση τους. Καί λέγαμε ὅτι στόν παράδεισο δέν φαίνεται πουθενά ἡ ἀνωτερότητα τοῦ ἑνός φύλου ἔναντι τοῦ ἄλλου· δέν φαίνεται πουθενά ἡ ὑποταγή τοῦ ἑνός στόν ἄλλο, γιατί ὁ Θεός ἔκανε καί τόν ἄνδρα καί τήν γυναίκα ἰσοτίμους.

Ἀλλά ἔγινε, χριστιανοί μου, ἡ θλιβερή πτώση, ἡ παράβαση δηλαδή ἀπό τούς πρωτοπλάστους τῆς ἐντολῆς τοῦ Θεοῦ. Ἡ πτώση αὐτή μεταξύ τῶν ἄλλων κακῶν πού ἔφερε στήν ἀνθρωπότητα, ἔφερε καί τήν διατάραξη τῆς ἰσοτιμίας τῶν δύο φύλων.

Ἀκοῦστε, ὅπως μᾶς τά λέει ἡ Ἁγία Γραφή: Ἡ Εὔα, ἡ ὁποία εἶχε ἤδη ἁμαρτήσει, ἐπέβαλε καί στόν ἄνδρα της νά φάει τόν ἀπηγορευμένο καρπό. «Φάγε» τοῦ εἶπε. Ἀπό ἐκεῖνο δέ πού μᾶς λέει ὁ ἀπόστολος Παῦλος, ὅτι ὁ ἄνδρας «δέν ἀπατήθηκε» (Α΄ Τιμ. 2,14), θά πρέπει νά ὑποθέσουμε ὅτι ὁ Ἀδάμ δέν πείστηκε ἀμέσως στήν πρώτη προτροπή τῆς Εὔας νά φάει τόν ἀπηγορευμένο καρπό. Ἀλλά ἡ Εὔα ἐπανέλαβε στόν Ἀδάμ τήν κακή της συμβουλή καί τελικά ὑπέταξε τόν ἄνδρα της.

Πραγματικά ὁ ἄνδρας Ἀδάμ κατά τήν πτώση ὑποτάχτηκε στήν γυναίκα, πείστηκε σ᾽ αὐτήν καί ἁμάρτησε καί αὐτός (βλ. Γεν 3,1 ἑξ.).

3. Ἡ ἰσοτιμία λοιπόν τῶν δύο φύλων, ἀδελφοί μου χριστιανοί, χάλασε στήν πτώση τῶν πρωτοπλάστων. Τότε, ὅπως τό λέει ὁ ἅγιος Χρυσόστομος, ἡ γυναίκα πῆγε νά «διδάξει» τόν ἄνδρα καί «αὐθέντησε» σ᾽ αὐτόν (Βλ. Χρυσοστόμου, Εἰς τήν Γένεσιν Λόγος Δ΄, εἰς ΑΑΠ 52,660 Α σ. 132).

Γι᾽ αὐτό, καί σάν παιδαγωγική τιμωρία στήν γυναίκα γιά τήν ἁμαρτία της αὐτή, λέει σ᾽ αὐτήν ὁ Θεός: «Πρός τόν ἄνδρα σου ἡ ἀποστροφή σου καί αὐτός σου κυριεύσει» (Γεν. 3, 16). Ἡ γυναίκα δηλαδή τώρα θά αἰσθάνεται ἐξαρτημένη ἀπό τόν ἄνδρα. Πρίν ἀπό τήν πτώση δέν συνέβαινε αὐτό. Κατά τήν πτώση ὅμως ὁ Ἀδάμ ὑποχώρησε στήν γυναίκα καί τότε αὐτή τόν ὑπέταξε.

Γι᾽ αὐτό καί τώρα, γιά παιδαγωγικό λόγο, ξαναλέω, ὑποτάσσεται ἡ γυναίκα στόν ἄνδρα. Σάν νά τῆς λέει ὁ Θεός, ὅπως ὡραῖα τό παριστάνει ὁ ἅγιος Χρυσόστομος: «Ἐποίησά σε ὁμότιμον· οὐκ ἐχρήσω καλῶς τῇ ἀρχῇ· μετάβηθι πρός τήν ὑποταγήν. Οὐκ ἤνεγκας τήν ἐλευθερίαν· κατάδεξαι τήν δουλείαν» (Bλ. Χρυσοστόμου, Εἰς τήν Γένεσιν Λόγος Δ΄, εἰς ΑΑΠ 52,659 Α ἑξ. σελ. 130-131).

Γιά νά διορθωθεῖ λοιπόν ἐκείνη ἡ αὐθεντία πού ἐξάσκησε ἡ γυναίκα στόν ἄνδρα μετά τήν πτώση καί τόν παρέσυρε στήν ἁμαρτία, ὑποτάσσει τώρα ὁ Θεός τήν γυναίκα στόν ἄνδρα λέγοντάς της «πρός τόν ἄνδρα σου ἡ ἀποστροφή σου καί αὐτός σου κυριεύσει».

Αὐτό μοιάζει σάν νά κάνουν μιά σοβαρή παράβαση δύο λοχίες, ἀπό τούς ὁποίους ὁ ἕνας παρέσυρε τόν ἄλλον· καί οἱ δυό τιμωροῦνται μέ ἕνα μήνα φυλακή, ἐκεῖνον ὅμως πού παρέσυρε τόν ἄλλο τοῦ ξηλώνουν καί τά γαλόνια καί τόν ἀναγκάζουν νά ὑποτάσσεται στόν πρώην ἴσο του! (Βλ. Καθηγητοῦ Σ. Σάκκου, εἰς περιοδικό Σάλπιγξ Ὀρθοδοξίας 1979 σελ. 101. Ὁμοίως βλ. καί τό δεύτερο ὑπόμνημά μας στή Γένεση, τομ. Α΄, σελ. 151)

4. Ἐνῶ ὅμως ὁ Θεός καθόρισε μετά τήν πτώση ἡ γυναίκα νά ὑποτάσσεται στόν ἄνδρα, ὅμως ἡ μακρυά ἀπό τόν Θεό γυναίκα ἐπαναλαμβάνει τό παλαιό της ἁμάρτημα καί διαφεντεύει τόν ἄνδρα. Ἔτσι ἔχουμε τήν λεγομένη «γυναικοκρατία», πού ἐμφανίζεται ἰδιαίτερα στήν εἰδωλολατρία.

Πραγματικά, στίς περισσότερες εἰδωλολατρικές θρησκεῖες ἡ γυναίκα ἦταν ἀρχηγός τῆς λατρείας. Ἐπειδή δέ ἦταν ἀσθενέστερη κατά τήν φύση, γιά νά ἐπιβάλλεται χρησιμοποιοῦσε τήν μεγάλη της κόμη. Ὅταν τελοῦσε τά μυστήρια σάν ἱέρεια εἶχε ἀσκεπές τό κεφάλι της καί λυμένη τήν κόμη της, τήν ὁποία τίναζε καί ἐπιβαλλόταν ἔτσι ὡς ταμπού.

Τώρα καταλαβαίνουμε τό γιατί οἱ εὐσεβέστατες ἐκεῖνες παλαιές γυναῖκες, μεταξύ τῶν ὁποίων ἦταν καί ἡ μακαριστή μητέρα μου, ἔδεναν «κότσο» τά μαλλιά τους, πράγμα πού τό κοροϊδεύουν πολλοί σημερινοί νεοπατερικοί καί μεταπατερικοί. Τά ἔδεναν «κότσο» τά μαλλιά ἀπό παράδοση ὡς ἀντίθεση πρός τίς ἱέρειες τῆς εἰδωλολατρίας, σάν τήν Κασσάνδρα, πού ὅταν χρησμοδοτοῦσε τίναζε μέ μεγαλοπρέπεια τήν κόμη της, γιά νά προκαλέσει δέος καί σάν τήν Πυθία, πού ὅταν ἐπρόκειτο νά μαντεύσει ἀσχολεῖτο ἰδιαίτερα μέ τήν ἐλεύθερη κόμη της.

Τώρα πάλι ἐννοοῦμε γιατί ὁ ἀπόστολος Παῦλος δέν ἐπιτρέπει στήν γυναίκα νά διδάσκει στίς ἱερές συνάξεις γιά λατρεία (Α΄ Τιμ. 2,12). Ὁ ἀπόστολος Παῦλος χτυπάει δυνατά τήν γυναικοκρατία, πού ἤθελε νά μπεῖ καί στήν Ἐκκλησία. Στήν Ἐκκλησία τῆς Κορίνθου, γιά παράδειγμα, παρουσιάστηκαν γυναῖκες, πού ἤθελαν νά διδάσκουν καί νά κατευθύνουν τούς ἄνδρες στήν λατρεία, ὅπως οἱ μάγισσες καί οἱ ἱέρειες τῶν εἰδωλολατρῶν. Αὐτό ἦταν μιά σοβαρή ἀταξία πού ἀνάγκασε τόν ἀπόστολο νά ἐπέμβει καί νά μιλήσει αὐστηρά.

Ἀλλά καί ἡ γυναίκα λαμβάνει χάρισμα ἀπό τό Ἅγιο Πνεῦμα καί μπορεῖ καί αὐτή νά προσεύχεται καί νά προφητεύει στις συνάξεις τῶν πιστῶν. Ὅμως γιά νά μήν ξεχνάει τήν θέση της, ὁ ἀπόστολος Παῦλος διατάσσει ὅτι, ὅταν ἡ γυναίκα προσεύχεται ἤ προφητεύει στήν Σύναξη τῶν πιστῶν νά ἔχει κάλυμμα στήν κεφαλή (βλ. Α΄ Κορ. 11,3 ἑξ.), πού θά τῆς ὑπενθυμίζει ὅτι εἶναι κάτω ἀπό ἐξουσία.

Μέ πολλές εὐχές

† Ὁ Μητροπολίτης Γόρτυνος καί Μεγαλοπόλεως Ἰερεμίας

Π η γ ή :  Ἑβδομαδιαῖο ἠλεκτρονικὸ περιοδικὸ τῆς Ἱερᾶς Μητροπόλεως Γόρτυνος καὶ Μεγαλοπόλεως: «Παναγία Προυσιώτισσα». Ἀριθμὸς φύλλου 16, Κυριακὴ 24 Ἰουλίου 2011, σελ. 3-5. http://www.imgortmeg.gr/